eu Macworld 1992 05 NED OCR

DERDE JAARGANG » NUMMER 5 ila PRIS Ff 8,50» BER 175,/ $-PLUS » BAS-NV VENTIVE » MACfIN > MAIS » MERCURIUS FLOPTICAL DE NIEUWE DISK! ADOBE CAROUSEL HET UNIVERSELE PAKKET INFORUM & PACERFORUM PRAATKAMERS VOOR HET NETWERK eke ay Hanae WACOM GreatWorks 2.0> Han orks > EEN DRUKGEVOELIG TABLETJE Cer Ores He aoc ror REVIEW: AGENTDA > CRICKETDRAW III DELTAGRAPH PRO MACROMIND PARACOMP De CLC 500-IPU: Kleurprin GE Canon, de uitvinder van digitale kleurentechnologie, stelt Apple MaclIntosh- en MS-DOS-gebruikers nu in staat hun PC aan te sluiten op de Canon CLC 500 (Color Laser Copier). Met behulp van Canon’s unieke IPU (Intelligent Processing Unit), en vele bestaande softwareprogramma’s, heeft Canon de CLC 500 tot een compleet kleurverwerkend sys teem gemaakt, dat scannen, printen er kopiéren integreert. Stuur de bon in voor een uitgebreide GRAFITECH NITEUWS SuperMac University groot succes! Op 2 en 3 april hield Grafitech een aantal workshops over digitale video met de pas geintroduceerde Digi- tale VideoSpigot kaart (zie Grafitech nieuws van april 1992), Dit evenement werd gehouden in samenwerking met SuperMac, die dit in Amerika als een roadshow onder de naam SuperMae University presenteert. In Hotel “De Klepperman” in Hoevelaken waren twee zalen ingericht. In de eerste zaal stonden 10 Macintosh werkstations (aan elk werkstation werkten 3-4 mensen tegelijk) met een VideoSpigot kaart en 10 videocamera’s welke ter beschikking waren gesteld door Sony Nederland. Deze camera’s waren nogal verschillend, Van profes- sionele studiocamera’s tot consumentencamera’s. Dit om aan te geven dat eigenlijk elke goede camera prima gebruikt kan worden. Tijdens de workshop kon iedereen die zich ingeschre- ven had zich naar hartelust uitleven in het maken van digitale quicktime filmpjes. De instructie en uitleg werd gegeven door Karen Dillon, productmanager yan SuperMac USA. Tevens werd er op ingegaan hoe quicktime werkt en wat je in de toekomst kunt verwachten van SuperMac en Apple. ledereen kreeg ook zijn eigengemaakte filmpje mee en een copie van de programmatuur en presentatie. In de tweede zaal werd gelijktijdig uitleg gegeven over grafische beeldschermen, het gebruik ervan, de voor- en nadelen en waarom kleurcalibratie en snel- heid nu zo belangrijk zijn. Deze workshop stond onder leiding van John Taylor, product manager grafische beeldschermen bij Super- Mac. Het was druk...nee, het was verschrikkelijk druk! In totaal zijn er 8 workshops gehouden van ongeveer 3 uur, De totale opkomst inclusief de speciale avond voor de dealers bedroeg 290 personen. Ook vanuit de dealers was de belangstelling groot en met deze groep zijn we nog wat dieper ingegaan op de techniek. Uw dealer is nu zeker goed op de hoogte van deze nieuwe produkten en technologieén. Wilt u dus nog meer weten of wilt u ook quicktime filmjes voor presentaties maken, neem dan contact op met uw dealer. Heeft U de workshops deze keer gemist? Let dan op de aankondigingen in het Grafitech Nieuws of Mac- World Magazine. Er komen beslist nog meer work- shops van Grafitech! f FEATURES @} i) tai & QUESTIONS SUPERMAC NHOUD Etiketten voor de Mac 2 Fontographer 3.5 2 EPS Exchange 2.0 3 Umax scanner 3 Desktop lithografie 4 Kodak XL7700 8 Neotech Image compressor 10 DiskTwin 12 LaserMax 1000 en 1200 13 Tell Productions 15 Gescand op Umax 1200 Heeft u ook zo’n hekel aan etiketten printen? Dan hebben wij dé oplossing voor u! De Apple Macintosh is een eenvoudige computer die gemakkelijk kan worden bediend. Dat imago is onlos- makelijk aan de Mac verbonden. Helaas gaat dat niet op voor het aanmaken van etiketten en het uitprin- ten daarvan. Een adressenbestand in FileMaker of 4thDimension is 26 afgedrukt, maar het perfect uit- printen van etiketten is een hels karwei. Vaak zitten ze scheef of worden ze niet alle- maal gebruikt. Soms lopen ze zelfs vast in de printer. Avery heeft voor dit probleem dé oplossing in de vorm van een omvangrijk programma etiketten speciaal afgestemd op laserprinters. Ook is er een special soft- ware-pakket — (Mac- LabelPro) —leverbaar om alle etiketten in welk formaat en aantal per vel dan ook te kunnen afdrukken. Avery is als één van de bekendste leveranciers van etiketten al jaren bezig met het ontwikkelen van de perfecte laser etiketten. Het grootste probleem is dat gewone etiketten blijven plakken tussen de warmterol en de uitgang van de laserprinter. Gelukkig behoort dat nu tot het verleden. Door een speciale lijm te gebruiken die bestand is tegen de hitte van de laserprinter heeft Avery als enige een etiket ontwikkeld dat niet loslaat van de drager. Omdat de behoefte bestaat niet alleen adres etiketten te printen maar ook disk-, video-, prijs-, verzend- en grote etiketten, heeft Avery een ruime keuze etiket- formaten op de markt gebracht. MacLabelPRO Dit programma is speciaal ontwikkeld voor de ge- bruiker zowel eenvoudige als complexe etiketten wil printen. Door de perfecte afstemming van de soft- ware en de Laser etiketten is het Avery gelukt om zelfs voor de ingewikkeldste etiketten een eenvoudige oplossing te bieden. Het maken van een etiketten is nu zo eenvoudig geworden dat zowel de secretaresse als de baas er geen technical support meer bij nodig heeft. Hoe werkt het: Kies cen etiketformaat onder het menu en u kunt uw tekstindeling maken. Door de vele func- ties in MacLabelPro, zoals teken, grafische import, serienummer en merge tools is het ontwerpen van een etiket heel gemakkelijk. Dit ontwerp kan men natuur- lijk bewaren voor later gebruik en je kan zoveel ont- werpen maken als nodig is. Door de merge mogelijk- heden kunt u FileMaker en andere database bestanden inlezen om ze later uit te printen. Wilt u een aantal proefvellen? Vraag ze aan bij Grafitech Desktop Systems. Letters maken is geen monnikenwerk meer Fontographer 3.5 In de oudheid werd er dagenlang aan het tekenen en ontwerpen van letters of fonts besteed. Met de Mac- intosh is het maken van nieuwe fonts een proces van uren geworden en met een eenvoud waar menig mon- nik jaloers op zou zijn geweest. Met Fontographer is het maken van Postscript fonts een zeer eenvoudige zaak geworden. Let wel, je moet Coat “Owidih weight cher Tint 71819): ] 5 i<|=|>]? /@/A/BIC/DIELFE NTS 61711 from Untitied-2 Sse ee ab natuurlijk wel weten waar je over praat anders breng je er niet veel van terecht. Maar dat hebben we alle- maal zo langzamerhand wel begrepen met de ontwik- keling van DTP. Wat ontbrak bij het ontwerpen van fonts is het vrij kunnen tekenen in Postscript en dat er geen in dikte verlopende lijnen getekend konden wor- den. Altsys, dé marktleider in fontmanipulatie pro- gramma’s heeft in zijn nieuwe versie van Fonto- grapher (versie 3.5) een aantal van deze features op- genomen. Door een samenwerking tussen Altsys en Wacom, onze leverancier van tekentablets met de drukgevoelige pen, is de nieuwe Fontographer voor- zien van caligrafische mogelijkheden. Het is nu dus mogelijk om in Fontographer, net als met een echte penseel of pen fonts te ontwerpen. De werking is heel eenvoudig: Door meer druk op de pen uit te oefenen zal Fontographer de dikte van de bezier curve aan- passen en dus een pen nabootsen. Door deze nieuwe vorm van digitale fontmanipulatie toe te voegen aan Fontographer zullen vele nieuwe letters nu rechtstreeks digital gemaakt kunnen wor- den. Multi Master Fonts Deze nieuwe ontwikkeling heeft er voor gezorgd dat Altsys ook de nieuwe Multi Master Fonts technologie aan het pakket Fontographer toegevoegd heeft, zodat het eenmaal gemaakte font in diverse stijlen gegene- reerd kan worden. Hierdoor is het mogelijk op een later moment diverse breedtes of stijlen aan het font toe te voegen. Stel je voor; je maakt een Roman uit- voering van een nieuwe en verbeterde Times. Hiervan wil je ook een Bold en een Italic. Vroeger moest je die dan ook nog eens ontwerpen, maar met de Multiple Master Fonts is het mogelijke om deze automatisch te genereren. Adobe heeft pas déze maand de eerste serie fonts op de markt gebracht. Nu al heeft Altsys die in zijn programma opgenomen. Kortom: Wacom en Fontographer zijn bij uitstek de gereedschappen voor de moderne fontontwerper. EPS Exchange 2.0 Van Aldus Freehand naar Adobe Illustrator en vice versa EPS-Exchange is al het meest verkochte extensie pro- gramma voor Freehand. Het gaf de Freehand gebrui- ker de mogelijkheid om bestanden te bewaren als Illu- strator files zonder verlies van kwaliteit. Door deze conversie-mogelijkheden kunnen illustratoren die ver- schillende tekenpaketten als Illustrator en Freehand gebruiken toch samen aan één project werken. De nieuwe versie van EPS-Exchange laat nu de Freehand gebruiker ook nog eens de Illustrator files rechtstreeks in Freehand lezen. De compatibiliteit tus- sen deze twee programma's is nu dus volledig. Gescand met Umax 1200 De Freehand gebruiker en de Illustrator gebruiker kunnen nu naar hartelust bestanden uitwisselen of overzetten en terugsturen na eventueel gemaakte wij- zigingen. Freehand is nu ook nog het enige PostScript tekenprogramma dat met een drukgevoelige pen van Wacom kan werken, De combinatie tussen een Wa- com tekentablet en zijn drukgevoelige pen én Free- hand 3.1 is 26 krachtig dat Associated Press deze combinatie als standard voor zijn illustratoren geko- zen heeft. UMAX 1200 scanner Over de UMAX 1200 is al in het vorige Grafitech Nieuws gesproken. (April 1992) Toch wil ik nog wat verder ingaan op deze bijzondere lowcost scanner. Dit is de eerste kleine desktop scanner die ook voor pre- press doeleinden gebruikt kan worden. Niet voor het allerduurste, maar zeker wel voor het gemiddelde kleurenwerk (zie de afbeeldingen in dit Grafitech Nieuws). De dia-unit geeft vele mogelijkheden meer en is zelfs voor groot formaat dia’s te gebruiken. Het maximale formaat in opzicht is A4 en voor dia’s 15x23 cm. Ook kunt u meer dia’s in één keer scan- nen. Dit maakt de UMAX 1200 tot een hele snelle (A4 in 300 Dpi -135 seconden) en zeer produktieve scanner. De kwaliteit van de scans is verwonderlijk goed, Natuurlijk moeten de scans iets in Photoshop bijgewerkt worden, maar dit geldt voor alle desktop scanners. De UMAX 1200 is een 10 bits scanner, wat betekent dat er met totaal 30 bits in RGB gescand wordt. Hierdoor is de dynamic range van een zeer goede kwaliteit. We gebruikten de UMAX voor ver- schillende foto’s in dit Grafitech Nieuws en u moet zelf maar beslissen wat u van de kwaliteit vindt. Al met al is de UMAX cen heel goede low-cost scanner en in vele situaties inzetbaar. ad De Grafitech Group is een groep van indivi: duele bedrijven, die elk op cigen wijze bezig zijn met de implemen talie en foepassing van geavanceerde communi catie produkten en tech nieken, gebaseerd op de Apple Macintosh Grafitech Desktop Systems import en distributie van hardware voor de Apple Macintosh en MS-DOS Grafitech Software Connections import en distributie van sofware voor de Apple Macintosh, MS-DOS en Sun Spare Tell Productions animaties en interactieve presentaties Grafitech Reklame & Design reklame- adviesburo GRAFITECH NIEUWS redaktie: Gerdo Schepel Mike Horsten Adriaan Lokman Alle litho's zijn intern vervaordigd met Apple Macintosh Gratitech Desktop Systems en Grafitech Software Connections leveren vitsluitend via hun dealers Gescand met Umax 1200 Foto rechts: gescand met leaf 45 GRAFITECH NIEUW S j Desktop lithografie is nu professioneel (cee! 2) oad Gerdo Schepel directeur Grafitech Group Zoals ik vorige keer beloofd had hebben we dit num- mer in full color gemaakt. Volledig in eigen bedrijf en gebruik makend van de Macintosh. Hoe dit Grafitech Nieuws tot stand is gekomen en met gebruik van wel- ke apparatuur dit is gedaan en...of het makkelijk is of niet, vertel ik u in dit speciale thema nummer van Grafitech Nieuws. In 1989 maakten we voor de cerst een full color fol- der met de Macintosh. Sindsdien is er heel wat veran- derd. Als ik nu terugkijk op de uitgave die we ge- maakt hebben op de Mac World in 1990 (Mac Pre- Press) dan deden we het nog zo slecht niet, alleen... het kostte vreselijk veel tijd om het voor elkaar te krij- gen. Het was dan ook meer een hoogstandje om te la- ten zien dat het kon, dan dat het werkelijk in een productieomgeving inzetbaar was. Natuurlijk was het toen nog geen professioneel werk, maar toch kwam het er redelijk dichtbij. Nu slechts twee jaar later zijn we in staat een full color brochure te maken met li- tho’s die niet onder doen voor de traditionele kwali- teit. En ik durf zelfs te beweren dat we nu met Color Desktop Publishing op de Mac veel flexibeler en snel- ler zijn dan wanneer we traditioneel lithowerk zouden gebruiken. Kostprijstechnisch liggen de kosten gelijk of zelfs lager. Binnen de Grafitech Group is een reklame en ont- werpstudio met een desktop lithograaf die een groot deel van het werk op deze manier vervaardigt. Hier en op onze eigen research en development afdeling heb- ben we zo langzamerhand een grote ervaring op het gebied van Color Desktop Publishing. De Macintosh configuratie die we voor deze uitgave gebruikt hebben bestaat uit: Macintoshes Drie FX Macintosh werkstations (scanstation, imaging en opmaak station) met een intern geheugen van 32 Mb en 2x 16 Mb uitgerust met 24 bits SuperMac Thunderkaarten, 20 inch SuperMac Dual mode beeld- schermen en de SuperMatch calibrator. Ook gebrui- ken we twee compressie-kaarten van Neotech. De drie Macs zijn onderling verbonden door een fibre optic netwerk van Leafsystems. De harddisks zijn van Mi- cronet met een opslag capaciteit van 900 Mb. We ma- ken gebruik van Apple systeem software 7.01. Scanners De scanners die we gebruiken zijn de Leaf 45, een hoge resolutie dia-scanner van 5000 dpi tot formaat 4x5” en de UMAX 1200 opzicht en dia scanner met cen resolutie van 1200 dpi tot formaat A4 in opzicht en 15x23 cm in doorzicht. Deze scanners zijn beide dm.y. SCSI kabels aangesloten. De software bestaat uit Photoshop 2.01 en Photone 1.25 voor imaging en separaties en XPress is gebruikt voor de pagina lay- out. Voor het uitdraaien van de films is gebruik gemaakt van eenVarityper 5300 met Emerald RIP. (verbonden via LocalTalk). @ LeafLink [Ea Desktop Folder} [pict iMustr China 2 lect Kodak rows Kodake bon lect marmer Copy Irwr earthquake sf act 1989 pct graf ontwFlorida Local: LaserMaster Remote: Lear Con) (cre) ise sition on i i ur iaciien Netwerk Om te beginnen is het van groot belang dat er effectief gewerkt kan worden zodat de produktiviteit zo groot mogelijk is. Daarom wordt gebruik gemaakt van het LeafNet fibre optic netwerk om bestanden razendsnel tussen de werkstations te kunnen transporteren, Dit gaat maar liefst met een snelheid van minimaal 1.5 Mb en maximaal 2 Mb per seconde: dat is net zo snel als dat u een bestand rechtstreeks op een harddisk schrijft! De enige limiet is nu nog de snelheid yan de harddisk omdat LeafNet in staat is zelfs maximaal 5 Mb per seconde te verwerken. D.m.v, van LeafNet zijn we dus - onafhankelijk van elk ander netwerk - in staat een bestand van bijvoorbeeld 20 Mb binnen 20 seconden naar een ander werkstation te versturen, Vaak worden 44 Mb of 88Mb removables gebruikt om de bestanden van het ene naar het andere werkstation te krijgen; heel omslachtig en arbeidsintensief, maar tot nu toe was er nog geen goede andere mogelijkheid. Via een Localtalk of EtherNet netwerk is het vragen om moeilijkheden. Waarschijnlijk gaat uw netwerk plat of u zit uren te wachten op uw bestanden, Deze netwerken zijn voor grote bestandsuitwisseling abso- luut te traag, geven problemen bij andere gebruikers en zijn dus ongeschikt. LeafNet is dé oplossing. LeafNet bestaat uit een NuBus kaart met LeafLink software. De kaarten worden onderling verbonden door een glassfibre kabel(zie schema). De LeafLink software werkt onder System 7.01 in de achtergrond en elke gebruiker kan bestanden van de op het Leaf- Net aangesloten computers ophalen of versturen. Nog beter is natuurlijk één werkstation met een grote hard- disk uit te voeren als bestand server waarop iedereen zijn bestanden opslaat. De Scanner Om een optimale kwaliteit van het drukwerk te krij- gen moeten we natuurlijk beginnen bij het begin: met een optimale invoer van fotobeelden. Hier zijn maar een beperkt aantal High-end Desktop scanners voor geschikt. Er zijn verschillende merken en deze ge- bruiken vaak een andere techniek. Wij hebben intern gekozen voor de Leaf 45 diascanner vanwege zijn ho- ge kwaliteit en omdat we voor 90% met diamateriaal Imaging werkstation & server J Scanni werlsaen Leaftink "Fiber Optical vm EtherNet Zetmachine of negatieven werken, Ook zijn er kleine drumscan- ners. De enige drumscanner die zich kan vergelijken met de kwaliteit van de Leaf is de Dainippon drum- scanner maar deze is aanmerkelijk duurder en heeft een lagere resolutie van ca. 2500 dpi. Daarbij is de handelbaarheid aanmerkelijk complexer. Voor opzichtmodellen gebruiken we een tweede scan- ner van het zgn. flatbed type; de Umax 1200. U zult zich afvragen waarom een tweede scanner en niet een scanner die beide mogelijkheden in zich heeft. Hier- voor hebben wij een heel goede reden, . Diascanners hebben een zeer hoge dynamic range van 16 bits per kleur nodig, wat niet mogelijk is bij flatbed scanners. Nv . De constructie van diascanners maakt het mogelijk rechtstreeks op de CCD te scannen zonder spiegels. Bij flatbed scanners moet altijd via spiegels ge- werkt worden wat de kwaliteit bij dia's nadelig beinvloedt. Het is dus veel beter en efficiénter om, met het oog op de produktiviteit, een tweede scanner, speciaal voor opzichtmodellen aan te schaffen, bijvoorbeeld een UMAX 1200. Scanmenu Leaf 45 De leaf 45 scanner Leaflink en LeafNet zijn verkrijgbaar bij de geautoriseerde Leafdealers: AM Nederland BV Rijswijk 070 - 3980680 LaserText Systems BV Lunteren 08388 - 5141 Publishing Technologies Nederland BV Zeist 03404 - 60044 Wysiwyg BV Capelle.a/d Ussel 310 - 4582501 leaf 45 ii De techniek rafitech Desktop Systems levert twee typen Leaf- scanners, de 35 en 45. Dit zijn zeer hoge resolutie dia scanners welke via een GPIB of SCSI kabel aange- sloten kunnen worden, De Leaf 35 is alleen geschikt voor 35 mm dia’s en de Leaf 45 van 35mm t/m 4"xS” dia’s. De resolutie is maximaal 5000 dpi en de scanner leest 16 bits per kleur in, totaal dus 48 bits in de drie RGB Kleuren. Leuk zult u zeggen, maar al die tech- nische gegevens zeggen mij niet veel. Laten we daar- om eerst een aantal zaken uitleggen die van belang zijn voordat u een scanner aanschaft voor Color Desk- top Publishing Bekijk eens welke kwaliteit u eist, daarna de gewenste snelheid en vervolgens de eenvoud van werken. Ook is het heel belangrijk in de beslissing mee te nemen tot welk formaat u uiteindelijk wilt vergroten. Hier speelt de resolutie een grote rol. Kwaliteit De kwaliteit hangt in grote mate af van de zgn. dyna- mic range, de gevoeligheid van de scanner om zo-veel mogelijk detail te kunnen herkennen tussen de don- kere en lichte partijen in het origineel. De dynamic range is veel belangrijker dan de resolutie als het om kwaliteit gaat. Deze wordt bij Desktop scanners aan- gegeven in het aantal pixels dat per kleur herkend kan worden, Normaal is dat niet meer dan 8 bits per pixel en dit is veel te weinig voor Desktop Color Publishing waarbij het grootste gedeelte van de detaillering in het origineel wegvalt en de donkere partijen vaak dicht- lopen. Bij dia scanners moet minimaal 12 bits herkend kunnen worden, maar ook hier zullen dia’s met don- kere partijen een probleem kunnen geven. Daarom herkent de Leafscanner 16 bits per kleur. Hierdoor is deze scanner in staat alle details, hoe klein ook te her- kennen en weer te geven. Ook zullen de donkere par- tijen optimaal van kwaliteit zijn. Voor de kenners: Ook dia’s met hele donkere partijen met een densiteit van 3.6 kunnen gescand worden, Nu rijst de vraag, hoe wordt die informatie verwerkt als ik met een 24 bits systeem werk? De scanner herkent weliswaar 48 bits, maar rekent deze om naar 24 bits. Alle details blijven in dat geval dus volledig bewaard. De resolutie Als u originelen vaak moet vergroten is een hoge re- solutie van groot belang. Resolutie is heel vaak een volkomen verkeerd begrepen fenomeen en er worden heel wat scanners verkocht met een hoge resolutie onder het mom dat dit een hogere kwaliteit zou be- werkstelligen. Niets is minder waar. Waar is dan die een hoge resolutie voor nodig? De standaard resolutie voor een 1:1 foto hoeft niet hoger te zijn dan 300 dpi. Als er hoger ingescand wordt heeft dit alleen tot gevolg dat uw scanbestand onnodig groot wordt. 300 dpi is ruim voldoende voor een lijnraster van 60-70 lijnen per cm, Stel u wilt een foto inscannen van een formaat van 4x5” en deze 1:1 afbeelden. De scanner wordt dan ingesteld op 300 dpi en de bestandsgrootte bedraagt dan ongeveer 5.4 Mb. Nu wilt u de dia niet afbeelden op 4”x5S” maar twee- maal zo groot. Dan gaat de resolutie een rol spelen en nu stelt u de scanner af op 600 dpi. Omdat u tweemaal zoveel informatie heeft kunt u de dia afbeelden met een formaat van 8”x10” in 300 dpi. De resolutie is dus al- leen van belang bij vergroten van het origineel. Ook bij verkleinen speelt dit een rol omdat u de resolutie dan lager kunt instellen waardoor u niet zoveel Megabytes nodig heeft. En dit s weer harddisk capaciteit en bevordert de snelheid van het afdrukken, De Leafscanner heeft software die zowel stand-alone is te gebruiken als als plug-in module bij Photone 6f Photoshop. Er is ruim rekening gehouden met de een- voud van bediening en daardoor kunt u de resolutie standaard instellen op bijy. 300 dpi. Wanneer u nu wilt vergroten geeft u of de vergrotingsfactor in 6f het uiteindelijke formaat. De software rekent dan alles au- tomatisch voor u uit en stelt de scanner in op de juiste resolutie. Kleurafstelling van het systeem Voordat we met kleur op de Macintosh gaan werken moeten we zorgen dat alle apparatuur op elkaar is af- gestemd qua kleur. Dit heet calibreren. Calibreren is niet alleen noodzakelijk maar juist een must en onont- beerlijk om een goed resultaat te bereiken. Eigenlijk is het de simpelste maar tevens ook de be- langrijkste handeling die heel vaak vergeten wordt. Met een eenvoudig en goedkoop apparaat als de Su- perMac calibrator kan elk beeldscherm afgeregeld worden op 6500 graden Kelvin. Dit is de kleurtempe- ratuur die in de grafische industrie wordt gebruikt om drukwerk te beoordelen. Het beeldscherm geeft na in- stelling een papierwitte achtergrond die nodig is om een goede beoordeling te kunnen maken. De meeste beeldschermen hebben een kleurtemperatuur van 9300 graden Kelvin (blauwe achtergrond) en geven de kleuren vele malen briljanter weer als het origineel. Stel u zich voor: u zit uren achter elkaar de foto’s bij te werken, daarna print u ze uit en maakt een kleur- proof. Mis...er klopt niets van, het resultaat is vaak heel bedroevend. Dus uw beeldscherm op de juiste kleurtemperatuur af- stellen...en altijd proberen onder dezelfde lichtom- standigheden te werken, want ook dit beinvloedt het resultaat. De scanner calibreert automatisch dus daar hoeven we niets aan te doen, Het programma waarin we werken, is in dit geval Photone omdat we daar meer professionele lithogra- fische tools ter beschikking hebben voor kleursepara- ties en kleurwijzigingen als in Photoshop. Natuurlijk moeten alle instellingen in de software wel juist zijn, maar het gaat te ver om hier verder op in te gaan. Het scannen zelf Heel eenvoudig en razendsnel. De dia wordt in de diahouder geplaatst en naar gelang het formaat wordt de instelling gekozen. De scanner stelt automatisch a scherp en leest de juiste kleurwaarden in, het zgn. calibreren. Eerst maken we een pre-scan. Dit is een lage resolutie scan om de juiste kleur en uitsnede te kunnen bepalen. Tevens kunnen we hier ook andere zaken instellen die van belang kunnen zijn. Nu maken we de definitieve scan. De scantijd hiervoor bedraagt ongeveer 3 minuten voor een 300 dpi scan van een 4x5 inch dia. Hiermee is de Leaf de snelste Desktop-scanner op de markt. Imaging Na het maken van de scan hangt het van de toepassing en de kwaliteit van de dia af of we er extra aandacht aan moeten geven, Het komt natuurlijk dagelijks voor dat het materiaal dat bij de lithograaf aangeleverd wordt niet zo best is. En dus kan het zijn dat het aangeleverde origineel be- paalde partijen heeft die volledig dichtgelopen zijn. Ook dit is weer heel makkelijk te bewerken. Als de originelen goed van kwaliteit zijn hoeft er nauwelijks iets gecorrigeerd te worden. Meestal beperkt zich dat tot het schoonmaken van de scan zoals het verwijde- ren van stofjes en krassen. Al dit soort zaken doen we in Photoshop. Daarna le- zen we de bestanden in in Photone pre-press, een tame-lijk onbekend programma maar lithografisch op een zeer hoog niveau en razendsnel. Photone conver- teert de RGB kleuren al meteen naar YMCK (geel, rood, blauw en zwart). Vervolgens stellen we de Kleurbalans tussen de lichte partijen en de donkere partijen een-voudig in. Vooral de funktie under colors (niet te verwarren met UCR, under color removal) is uiterst effectief. Hiermee kunnen we kleur in kleur toevoe-gen of een kleur uit een kleur halen. Een goed voor-beeld is de dia met fruit. Deze was wat zwak en daar hebben we in het rood-geel en groen extra kleu- ren gebracht zonder de achtergrond te beinvloeden. De afdruk is dus aanmerkelijk beter dan het origineel. Ondertussen is het natuurlijk van belang de densiteit in de gaten te houden en de scan aan te passen aan de waarden die nodig zijn voor een goed resultaat. Daarna kunnen we de foto als we willen wat scherper maken (sharpenen) en uiteindelijk separeren in de 4- kleuren. Gekozen is voor accurate screen wat het zgn. Gescand met Leaf 45 Foto links: SuperMac Thunderkaart en 21" kleurenmonitor Foto gescand met Umax 1200 Gescand met Leaf 45 Foto rochts High-end Crossfield drumscanner Foto gescand met Umax 1200 Schermafdruk van Photon Pre-Press moiré effect teniet doet. Deze gesepareerde bestanden zijn daarna ingelezen in XPress en vervolgens uitge- print op de Varityper imagesetter. Ook hier geldt dat de Varityper gecalibreerd moet worden en wel minstens tweemaal per week om de juiste resultaten te bereiken. Voor en tegen Al met al lijkt het erg makkelijk en dat is het ook als je weet hoe je met kleur moet omgaan. Onderschat dit niet en verwacht geen goede resultaten van iemand die nog nooit litho’s heeft gemaakt of ze niet kan be- oordelen. Color Desktop Publishing kan binnen een bedrijf zeer succesvol zijn als er de juiste mensen mee werken. Neem een redelijke inwerktijd in acht zodat je kan wennen aan de verschillen in zwarting en kleur die onherroepelijk zullen optreden als je met een beeldscherm werkt. Hoe goed de calibratie ook is, het beeldscherm kan bepaalde kleuren nu eenmaal niet zo mooi weergeven als de originele dia. Als je eenmaal aan die verschillen gewend bent dan kun je daar rekening mee houden bij het eindresultaat. “ig Ook hier geldt dat de man of vrouw achter het sys- teem de kwaliteit bepaalt. En hoe meer ervaring we hebben hoe beter de resultaten zullen zijn. Verwacht ook niet dat de kwaliteit altijd gelijk ligt aan High-end drumscanners. Niet voor niets kosten deze enkele honderdduizenden guldens meer en in sommige moei- lijke gevallen kan daar gewoon meer mee. Aan de an- dere kant heeft het maken van lithowerk binnen het eigen bedrijf erg veel voordelen. Zeker wanneer we complexe montages moeten maken is de digitale ver- werking hiervan een peuleschilletje in vergelijking tot de High-end systemen, Een ander groot en niet te onderschatten voordeel is dat het moeilijke communicatietraject tussen op- drachtgever en lithograaf komt te vervallen. Hoe vaak komt het niet voor dat de litho’s weer voor correctie teruggestuurd worden naar de lithograaf omdat er net iets téveel rood is uitgehaald, Dat neemt vaak ver- schrikkelijk veel tijd. Nu kunnen we a la minute corri- geren, en dat is een enorme tijdsbesparing. Opmerkelijk is dat in Amerika een groot deel van de uitgeverijen en drukkerijen desktop scanners aan- schaft voor de produktie, En dat zijn geen kleine be- drijven. Een goed yoorbeeld hiervan is PlayBoy ma- gazine, nou niet een blad waar slechte kwaliteit ge- toond kan worden. Zij hebben 7 Leaf scanners aange- schaft voor de produktie van litho’s. De verdere ver- werking gebeurt in XPress. De flexibiliteit binnen deze uitgeverij is enorm vergroot en retouche(!) kan Vuh 4 > veel eenvoudiger, sneller en veel goedkoper dan via welk systeem dan ook. Het is frappant dat een fabrikant als Scitex, een van de grootste fabrikanten van high-end drumscanners Leaf- systems heeft overgenomen. Dit geeft wel aan hoe goed deze scanner is en dat Scitex ook uiterst ge- interesseerd is in de Desktop markt en deze via Leaf kan penetreren. Ik ben ervan overtuigd dat binnen afzienbare tijd veel bedrijven zullen overgaan tot digitale verwerking van het kleurproces binnen eigen bedrijf. De belangrijkste reden? Het levert een hogere produktie en tijdsbesparing op. En dat willen we toch alle-maal?! Kleuren hardcopies Wat een ontwerper, illustrator of lithograaf op z’n beeldscherm ziet moet is vaak ook op papier of trans- parant worden overgebracht. Eén van de paradoxen van het sterk toenemende computergebruik is: hoe meer we met beelden op computerbeeldschermen te maken krijgen, hoe sterker de behoefte ontstaat aan afdrukken van het resultaat. De Kodak XL 7700 prin- ter en het in kwaliteit ongeevenaarde Ektatherm mate- riaal komen aan die vraag, vooral vanuit de computer- graphics markt, tegemoet. Het is nog niet zo lang geleden dat het onmogelijk was om computerbeelden van fotografische kwaliteit in kleur of zwart/wit uit te printen anders dan via een dure diarecorder. Met de introductie van de Kodak XL 7700 printer is hier verandering in gekomen. In tegenstelling tot nor- male kleurenprinters werkt de Kodak XL 7700 op basis van een gepatenteerde thermische printtechniek. Deze zgn. digital continuous tone printtechniek zorgt voor een haarscherpe fotografische afdruk. De printer drukt af op ofwel Ektatherm papier of transparanten, beide met een resolutie van 2048x2048 pixels. Kleurafdrukken op het nieuwe Ektatherm papier zijn in circa drie en een halve minuut gereed. De scherpte, de kleurkwaliteit en de houdbaarheid van het beeld is vergelijkbaar met die van fotografisch material. Het principe Het principe berust op een thermal dye transfer proces waarbij chemische ontwikkeling niet nodig is zoals bij conventionele fotografie. Daarbij hebben we te maken met 3 elementen: een thermische printkop, een kleur- film in Yellow, Magenta en Cyaan en Ektatherm print- papier. Wanneer er een printopdracht gegeven wordt worden printkop, kleurfilm en papier met een drum in contact gebracht. Wanneer de 2048 elementen van de printkop (ieder afzonderlijk) verwarmd worden, vloeit de inkt yan de kleurfilm op het papier. De hoeveelheid inkt die op het papier komt, is afhankelijk van de hoeveel- heid warmte die door de elementen wordt afgegeven. Hierdoor vloeit de inkt ook nog eens over elkaar en zo ontstaat een echte fotografische afdruk zonder dat een pixel zichtbaar is. Toepassingen De XL7700 kan gebruikt worden voor presentatie- afdrukken maar door de extreem hoge kwaliteit ook als origineel. In onze studio worden afdrukken ge- maakt van complexe illustraties en Photoshop monta- ges die in de juiste kleur worden afgedrukt. Ze kunnen ook bijdragen tot een juiste kleurbeoordeling van de scans zonder deze eerst te separeren en te proofen via bijvoorbeeld een chromalin. Kodak-afdrukken kunnen ook bij een verkleining van 75% gebruikt worden als origineel voor de lithograaf of desktop lithograaf. De transparante afdrukken zijn van diakwaliteit en uitstekend te gebruiken voor presentaties, maar zijn weer minder geschikt als origineel voor lithografie. De printer communiceert met de computer via een SCSI interface. De gebruiker kan de printer aansturen via Photoshop of d.m.y. een chooser driver. Ook kan de printer in een netwerk geplaatst worden, De printer kan ook Postscript files afdrukken via Freedom-Of- Press. De Kodak XL7700 printer is onontbeerlijk voor rekla- mestudio’s die gebruik maken van digital design en voor gebruikers die behoefte hebben aan een repre- sentatief digital proof systeem. Laatste Nieuws SuperMac, Sunnyvale USA Gebruikers van de uiterst snelle Thunderkaart hebben we be- loofd dat er een extra accelerator zou komen om op de open slot connector aan te sluiten. SuperMac heeft deze week de release van cen, op een RISC gebaseerde, grafische accele- rator aangekondigt. De “Thunderbolt” is een MIPS RS3000 accelerator die Postscript en Quickdraw tekst routines ver- hoogt tot een snelheid van 40,000 Karakters per seconde, Dit is dé oplossing voor Color Desktop Publishing. De schermopbouw zal in programma’s als Quark XPress drama- tisch verhogen. Er zullen nog meer extenties geschreven wor- den voor de “Thunderbolt” zoals voor Photoshop, waardoor de schermopbouw ook in dit soort grafische programma’s tot 500 x sneller zal verlopen. “Thunderbolt” zal in juli leverbaar worden, De prijs zal rond de fl. 4450, liggen. Kodak x! 7700 Dio gescand met Leaf 45 Schermafdruk van de Image Compressor Database Neotech Image compressor De Image compressor van Neotech Ltd. is dé oplos- sing voor de problemen die zich voordoen bij het be- waren van omvangrijke computerbestanden in kleur of grijswaarden. Dit compressie board volgens de JPEG-norm reduceert 8- en 24-bits digitale beelden tot een fractie van hun oorspronkelijke grootte. Dit levert niet alleen een forse kostenbesparing op, door- dat er veel minder opslagruimte nodig is, maar ook een belangrijke produktieverbetering. Onze DTP afdeling in de studio gebruikt de Image- compressor dagelijks. Dit brengt n.l. een hogere pro- ductiesnelheid en grotere opslagcapaciteit met zich mee. De Imagecompressor is gebouwd rond de CLS50-chip van C-Cube en biedt de snelste en meest effectieve hardware compressie techniek die momenteel be- schikbaar is. Met de bijgeleverde software kunt u au- tomatisch een database aanleggen van alle bestanden in Picts en Tiffs die op uw aangesloten harddisks staan, Dit gaat heel eenvoudig, de software zoekt alle pict en tiff bestanden en deze kunt u op uw scherm vertonen. Als u een beeldje aanklikt krijgt u infor- matie over de omvang, de compressie en op welke harddisk het zich bevindt, Vanuit deze database kunt u rechtstreeks comprimeren of decomprimeren in yer- schillende waarden, Dat kan ook via een plug-in mo- Browsedimages 200 rs ie . Ml EPS EACHANGE i; | Hl Natuurlijk is het essentieel dat de gecomprimeerde beelden na decompressie voor publicatie in full color- werk te gebruiken zijn, Dit levert geen problemen op, mits er voor dit soort werk een niet té hoge compres- siewaarde gebruikt wordt. Bestanden voor DTP in grijswaardenwaarden en 24 bits full color worden met een compressie verhouding van 10:1 gecomprimeerd zonder enig kwaliteitsverlies. Het gecomprimeerde beeld kan dan niet rechtstreeks ingelezen worden. Het moet dus uiteindelijk weer gedecomprimeerd worden tot het originele formaat. De compressieverhoudingen gaan van 10:1 tot 100:1. De waarden boven 10:1 zijn voor beelden die later niet meer gebruikt worden voor drukwerk maar voor andere doeleinden zoals presentaties, databases en Multimedia-toepassingen. dule in Photoshop. Een ander uniek feature is de sam- pler software die u in staat stelt van te voren te be- kijken wat het resultaat is wanneer u een foto compri- meert. Dit is weer van groot belang voor DTP oplos- singen. Een ander belangrijk voordeel is dat de harddiskcapa- citeit beter benut wordt. Stel bijvoorbeeld dat een grote harde schijf van 600 Mb helemaal vol staat met enorme kleurenbestanden. Met de Image compressor kunnen deze bestanden worden teruggebracht tot een totaal omvang van 25- 60 Mb . Voor u als Macintosh-gebruiker betekent dit dat u op diezelfde harde schijf 10 tot 25 keer zoveel bestanden kwijt kunt. Maar nog belangrijker is dat u voor die extra opslagruimte minder geld hoeft uit te geven, MACINTOSH Met de tabel: FrameMaker ( 2 editor van maakt docu ilt u een volslagen iS iiniscagead pardon nieuw comfort beleven 2 kuntu diverse hoof. * 3 tgelreide subi in het publiceren van dpniueop.en + dOcumenten, neem dan plaats voor oem’ + een Macintosh waarop FrameMaker E Seee come ' pep en i FrameMaker integreert : het gehele publicatieproces in één : gemakkelijk te gebruiken toepas- : sing: schrijven, bewerken, illustraties, : paginaopmaak, produktie, zelfs : hypertekst. Of u nu eenvoudige, korte documenten aanlegt of : ingewikkelde, lange documenten, } uzult zich bij FrameMaker prima : thuisvoelen. : Uzult onze nieuwe versie, : FrameMaker 3.0, toegankelijker } vinden dan ooit tevoren, Met de : geavanceerde tabel-editor kunt u : uw eigen ingewikkelde tabellen : samenstellen, zelfs als zij diverse : pagina’s beslaan. En u kunt diverse : versies van eenzelfde document produceren en bijhouden met de conditionele tekstfuncties. U kunt zelfs uitvoer in kleur van DCS afbeeldingen importeren. Dankzij dit soort door- braken heeft FrameMaker een Editor's Choice prijs gewonnen van MacWEEK en is het lovend : besproken in MacUser. En het hoeft nauwelijks gezegd te worden dat het met 5 Systeem 7.0 gebruikt kan worden. ‘Modutins co Voor verdere informatie over FrameMaker 3.0 belt u: Grafitech Software Connections, 030- 210 800 ©Frame Fato links: 4 Mb file Foto rechts: zelfde file verschillende malen gecomprimeerd en gedecomprimeerd (1:10) Gescand met Leaf 45 Bovendien kunt u op deze manier sneller bestanden uitwisselen via een netwerk of modem, of zelfs op diskette. Voordelen Het belangrijkste voordeel van de Neotech Image- compressor ten opzichte van concurrerende produkten is zijn snelheid, Het comprimeren en decomprimeren van beelden gaat met de Imagecompressor beduidend sneller dan met enig vergelijkbaar ander produkt (2Mb per seconde). Een ander voordeel yan beeld- compressie met de Imagecompressor is dat het een forse besparing aan kosten en schijfruimte oplevert. De Imagecompressor kan worden gebruikt voor het comprimeren en decomprimeren van PICT/PICT2 en TIFF-bestanden in kleur of grijswaarden. Software Met deze bijgeleverde software kunt u de bestanden decomprimeren op elke Macintosh zonder daarvoor de Imagecompressor kaart geinstalleerd te hebben. Toepassingen De Imagecompressor is dé oplossing voor iedereen die in zijn of haar beroep veel te maken heeft met het maken, bewaren en uitwisselen van omvangrijke kleu- renbeelden. En het allerbelangrijkste: wanneer men constant te kampen heeft met een gebrek aan schijf- ruimte voor beeldopslag. DiskTwin continue back-up Eindelijk een betrouwbare backup-mogelijkheid voor harddisken zonder allerlei ingewikkelde toestanden met tapes in diskettes! Een aantal weken geleden kreeg ik van Grafitech Desktop Systems uit de Bilt een DiskTwin-kaart om te testen. Ik zocht een mogelijkheid om een back-up te maken zonder dat ik me druk over hoefde te maken of ik nu wel of niet een back-up had gemaakt. En dat geldt voor iedereen, zonder dat ik een halve dag werk voor niets heb zitten werken omdat mijn harddisk het begeeft. DiskTwin bestaat uit een Nubuskaart met bij- behorende software waarmee het mogelijk is om van een harddisk een complete backup op een tweede harddisk te maken, Het bijzondere van deze kaart is dat de backup auto- matisch verloopt en dat de data van de originele hard- disk op de tweede harddisk (de zogenaamde “Twin- disk”) continue gespiegeld wordt. Dit klonk veelbe- lovend en leek precies wat ik nodig had. Reden ge- noeg voor mij om deze kaart eens flink aan de tand te voelen. Installatie van DiskTwin bleek uitermate eenvoudig. Nadat ik de Nubuskaart in een vrij slot van m’n Mac Il Cl geprikt had kon ik hierop een tweede harddisk aansluiten. Het bleek echter dat deze harddisk van een geheel ander type was dan de interne harddisk. Na wat blade- ren in de handleiding werd al snel duidelijk dat dit geen enkel problem is. Je kunt dus twee verschillen- de harddisksgebruiken. Bij het aansluiten van de tweede harddisk op de Disk- Twin-kaart, zijn er eigenlijk maar twee dingen waar je op moet letten volgens de handleiding: Ten eerste moeten de SCSI nummers van beide hard- disken gelijk zijn. Ten tweede is het noodzakelijk dat de harddisk die aangesloten is op de DiskTwin-kaart een opslageapa- citeit heeft die gelijk of groter is dan de harddisk die gespiegeld wordt. Na installatie van de hardware bleek dat er nog het één en ander aan software geinstalleerd moest worden. —Eeeeeeeeeeeeee eT aaa Dit bleek een kwestie van simpelweg de inhoud van de meegeleverde diskette naar de systeemmap op de opstartschijf slepen. Eerst mijn Macje maar eens her- starten en zien wat er gebeurt. Niets dus! Na enig zoe- ken in het regelpaneel vond ik daar een item Disk- Twin. Na dubbelklikken hierop wees alles zichzelf. Selecteren van een diskpair en klikken op de button “Start Twin”, dat is alles! Hierdoor wordt het spiege- len van de harddisks in werking gesteld waarbij het opvalt dat dit kopiéren van de data van de ene naar de andere harddisk razendsnel verloopt. Nu eens kijken of alles inderdaad zo goed werkt als men zegt. Grote bestanden lezen en schrijven naar de harddisk gaat perfect, er is nauwelijks sprake van een snelheidsverlies in vergelijking met een gewone enke- le harddisk. Nu eens kijken wat er gebeurt als we één van de hard- disks (kunstmatig) laten crashen. Ook dit levert geen enkel probleem op, het werk wordt vrijwel direct overgenomen door de tweede schijf zonder dat je hiervan maar ook iets merkt. Alhoewel, er verschijnt in de bovenhoek van je menubalk een knipperend waarschuwingssymbooltje. Het is voor mij dé ideale oplossing. Je loopt niet meer het risico dat je maar dan ook iets van je werk kwijt- raakt. Ook niet na een crash van je harddisk. Alle data staat precies zo op de tweede harddisk die automa- tisch de functie overneemt. DiskTwin kan ook als ser- verharddisk dienen. Kortom ideaal!! Jaap van Halen LaserMax 1000 en LaserMax 1200 Een groot aantal Macintosh bezitters heeft een Laser- Writer of cen laserprinter die gebruikt wordt voor het vervaardigen van proeven of kleine oplagen gemaakt in tekstverwerkings- of DTP-programma’s. Een van de problemen hierbij is dat de resolutie van 300 dpi bij deze laserprinters in veel gevallen ontoereikend is om het vereiste kwaliteitsnivo te bereiken. Publikaties bevatten vaak foto's of kleine letters (b.v. 6 pnt) die daardoor niet juist worden weergegeven. Ook het A4 formaat kan een probleem opleveren om de juistheid van een opgemaakte pagina te kunnen beroordelen omdat paskruizen ontbreken of omdat de laserprinter niet tot aan de rand kan afdrukken, Binnen Grafitech worden proeven gemaakt van kom- plete A4 of A3 pagina’s. We gebruiken daarvoor de LaserMax 1000 of 1200 zodat we zowel kleine corp- sen als foto’s goed kunnen beoordelen. De LaserMax 1200 kan zowel A4 als A3 formaten printen zonder een papierbak te hoeven wisselen. De LaserMax 1200 ziet er indrukwekkend uit. De machine heeft twee papierbakken. Een voor A4 en een voor A3. Omdat we hier te maken hebben met een laserprinter die technisch te vergelijken is met een hoogwaardige laserkopieermachine wordt de instal- latie verzorgd door uw dealer. Er wordt gebruik gemaakt van een externe RISC Nu- bus PostScript controller die alleen op een Macintosh met een Nubus Slot (de Mac Il, Ici, IIx ,Ilfx of quad- ra) past. Van deze kaart wordt een kabel direkt op de LaserMax 1200 aangesloten. De LaserMax kan als iedere andere Postscript printer in een netwerk geplaatst worden. De bijgeleverde software bestaat uit enkele systeem- bestanden en 135 gratis type 1 fonts, die d.m.v, een aantal diskettes worden geladen. Hierbij viel het ons op hoe netjes en eenvoudig een en ander is voorbereid en de installatie van de software verliep dan ook vlek- keloos. Een wezenlijk verschil met de normale LaserWriter van Apple is dat er standard geen 35 Adobe fonts in de LaserMax zitten maar gebruik wordt gemaakt van de bijgeleverde 135 zogenaamde downloadable type | fonts. Eigenlijk werkt het een en ander als een echte zetmachine. Omdat downloadable fonts gebruikt wor- den is Adobe Typemanager een must en om het LaserMax 1200 Gescand met Leaf 45 LaserMax 1000 gescanid met leaf 45 systeem zo klein mogelijk te houden wordt de DA Suitcase geadviseerd. Natuurlijk is de LaserMax ook truetype compatible. De Macintosh heeft minimaal 4 Mb geheugen nodig en werkt met systeem 7 in de achtergrond. Onze erva- ring is dat er dan beter 8 MB geheugen gebruikt kan worden. Ook moet er op de harddisk minimaal 20 Mb vrij blijven voor de spoolfolder. De snelheid van de printer zelf is ongelooflijk. Na het processen komen de A4 kopieén eruit met een snel- heid van 30 stuks per minuut in een resolutie van 1200 x 800 dpi. De kwaliteit daarbij is fantastisch! Er is niets teveel gezegd als we bij deze printer praten over het produceren van kamera klare modellen. Als er snel tussendoor even een printje gemaakt moet worden waar de kwaliteit niet van belang is, dan kan ook in een resolutie geprint worden van 400x400 dpi. Het meest interessante is, om de snelheid te vergelij- ken met andere postscript printers. We maakten een complete pagina met 8 verschillende fonts en 4 rasters van minimaal 750 k per stuk. De rasterhoek stelden we in op 45 graden en de resolutie op 100 lijnen per inch (raster 40). Het processen duurde nu natuurlijk langer maar de totaaltijd van 3 minuten is zeer snel voor dergelijke files en het resultaat is fantastisch! De rasters zijn kwalitatief goed en opvallend gelijkmatig zonder stre- pen of densiteitsverschillen. Natuurlijk wilden we een vergelijking met de Laser- Writer niet uit de weg gaan en daarom stuurden we hetzelfde bestand naar onze LaserWriter NTX. Na 25 minuten hebben we de printopdracht maar geannu- leerd, dergelijke grote bestanden zijn teveel voor onze LaserWriter, Bij rasters komt de afdruk er vlekkeloos uit. De egaliteit blijft onder de moeilijkste omstandighe- den gelijk. Een groot voordeel is de externe PostScript controller in de Mac met een direkte aansluiting op de printer. Als gewerkt zou worden via een Localtalk aansluiting dan zou het voordeel van de snelle RISC processor op de kaart niet tot zijn recht komen. De printer zal in de praktijk worden aangesloten op een werkstation waar veel en soms grote bestanden geprint worden. Dit gaat zoals eerder gezegd razendsnel. Via Localtalk kan iedere andere aangesloten Mac ook bestanden naar deze printer sturen maar dat duurt dan toch wat langer door het tragere Localtalk. De LaserMax kan dus als een gewone printer in een netwerk gezien worden. De machine is technisch gebaseerd op de bekende A3 Hitachi laserprinter. De snelheid bedraagt 30 A4 afdrukken per minuut. De snelheid bij A3 formaat is 20 afdrukken per minuut. De LaserMax 1200 wordt geleverd inclusief een onderhoudscontract van 1 jaar. De kleinere LaserMax 1000 (A4) met een resolutie van 1000 x 1000 dpi werkt volgens hetzelfde principe als zijn grotere broer en kan ook twee resoluties printen nl 400x400 en 1000x1000 dpi. Laatste Nieuws Snellere fax- en datamodem voor de Powerbook PSI Integration Inc. kondigt een nieuwe interne fax- en data- modem aan voor de Powerbook. PowerModem 10/42 welke in Juli leverbaar is, is een 9600 bps zend- en ontvang-faxmodem en een 2400 bps datamodem, Het modem ondersteunt V,22 bis, V42 en V42 bis. Ook ondersteunt het V23 support om aan te sluiten op on-line diensten zoals het franse Minitel en MNP 10 voor draadloze communi De software zal de Powerbook automatisch in "sleepmode" terug zetten na het ontvangen van een fax. FrameMaker 3.0 voor Windows Het succesvolle pagina opmaak pakket voor technische en wetenschappelijke documentatie zal in juni in Nederland leverbaar worden voor MS- Windows 3.1 Het pakket draait op meer dan 25 Unix platforms, Macintosh, Next en nu ook op de PC. De Windows versie van Frame- Maker is identiek aan de andere versies van het pakket. Door het zeer gebruikersvriendelijke en krachtige werken van FrameMaker zal FrameMaker 3.0 voor Windows direct gaan concurreren met Ventura en PageMaker, FrameMaker Windows zal de Olé standaard volledig ondersteunen. FrameMaker 3.0 voor Windows zal f 23 gaan kosten. Tell Productions en Multimedia De behoefte aan efficiénte informatie-overdracht is groot in de huidige samenleving. Het gebruik van Multimedia betekent een belangrijke vooruitgang hierin. Door de koppeling van verschillende infor- matiedragers kan op een aantrekkelijke en laagdrem- pelige wijze complexe informatie worden overge- bracht. Helaas richt de aandacht voor Multimedia zich voornamelijk op de technische kant. Dit heeft tot gevolg dat presentaties vaak technisch uitstekend in elkaar zitten maar visueel niet aantrekkelijk zijn. De aandacht van de doelgroep wordt niet vastgehouden en de informatie gaat verloren. Een voorbeeld van een bedrijf dat de technische mogelijkheden van het gebruik van Multimedia koppelt aan creativiteit is stu- dio Tell Productions die computeranimaties en inter- actieve presentaties maakt. Tell Productions is lid van de Grafitech Group en is gevestigd in de Bilt. Tell ontwerpt en produceert animaties en interactieve presentaties voor alle mogelijke toepassingsgebieden. Animaties worden voor veel toepassingen gemaakt. Tell werkt met diverse 2D en 3d software pakketten. Hierdoor is het mogelijk om zowel een traditionele tekenfilm als een simulatie van de werking van een zeer complexe kopieermachine te produceren. Niet alleen de produktiemogelijkheden zijn divers, ook de toepassingsmogelijkheden van de animaties zijn zeer veelzijdig. In principe is alles mogelijk. Computer, video, cd; de animaties kunnen voor alle audio-visuele media geschikt worden gemaakt. Deze combinatie van uitgebreide produktie- en toepassings- mogelijkheden biedt Tell vele mogelijkheden op mul- timediagebied. De medewerkers van Tell hebben allemaal een artis- tieke achtergrond. Hierdoor kan niet alleen optimaal gebruik worden gemaakt van technische mogelijkhe- den, maar worden ook hoge eisen gesteld aan de visu- ele aantrekkingskracht van het produkt. QuickTime Tot nog toe produceert Tell eigenlijk op twee soorten media. Ongeveer de helft van de produkties wordt opgeleverd op video. De andere helft wordt vertoond, al dan niet in interactieve vorm, op een Apple Macintosh. Beide hebben hun beperkingen. Op video is veel beweging mogelijk. De m.b.v. de Macintosh geproduceerde animatie wordt beeld voor beeld over- gezet naar video. Vloeiend afspelen is dan nooit een probleem. In tegenstelling tot het afspelen op de Mac: wanneer grote viakken over het scherm bewogen moeten worden ontstaan al snel hinderlijke schokken. Dat beperkt de bewegingsmogelijkheden nogal. De beeldkwaliteit is echter aanzienlijk beter. Dat maakt Mac animaties en interactieve presentaties weer ge- schikt voor grootbeeldprojektie in grote zalen. Met de komst van QuickTime en de daarbijbehorende hard- en software ontstaan nieuwe mogelijkheden: live video kan bijvoorbeeld verwerkt worden in Macintosh presentaties. VideoSpigot Tell heeft se een VideoSpigot board van Super- Mac in gebruik genomen. Met deze unieke low-cost oplossing is het mogelijk videobeelden in te lezen en te bewaren op de harddisk De eerste reacties zijn posi- tief alhoewel deze kaart alleen geschikt is voor low- end toepassingen. Adriaan Lokman, directeur van Tell: “Als je met een kritisch oog kijkt valt er nog veel aan te merken op de kwaliteit van de filmpjes die op deze manier kunnen worden gemaakt. Het is nog lang geen broadcast niveau. Dit valt voor zo’n prijs natuur- lijk ook niet te verwachten. Maar het is uniek dat nu voor weinig geld video geintegreerd kan worden met iedere willekeurige applicatie. Een filmpje kan meer zeggen dan een tekst of foto. Wat misschien het be- langrijkst is, is het feit dat iedereen die over deze hardware beschikt zelf kan gaan spelen met video, ef- fecten, geluiden etc. Multimedia komt daardoor veel dichter bij de gebruiker te staan. Het effect zal zijn dat mensen zich meer en meer zullen gaan interesseren voor multimedia toepassingen. Ze zullen de mogelijk- heden, maar ook de onmogelijkheden leren kennen. Dat laatste creéert weer ruimte voor ons bedrijf. De erkenning van het ambachtelijke aspect van video, animatie, multimedia etc. zal daardoor toenemen. Bedrijven zullen zelf voor interne toepassingen ge- bruik maken van bijvoorbeeld een Spigotkaart, en voor een knallende presentatie naar buiten, bij een de eerste fase op weg naar digitale film en video op bedrijf als Tell terecht kunnen komen voor professio- _ broadcastniveau op een Macintosh.”. nele ondersteuning. De komst van het Spigot board is Commercial Tell heeft onlangs een commercial geproduceerd voor Unit-4 software. Deze commercial is beeld voor beeld opgenomen op video. Het Spigotboard is gebruikt om de animatie, met geluid, op te slaan in de database die Tell heeft aangelegd voor de diverse produkties waar aan gewerkt is. Nu kan, naast andere produktiege- gevens (zoals lengte, kosten, klantnaam, videosysteem etc.) de animatie als QuickTime filmpje worden afge- speeld. De animatie maakt deel uit van het bestand. Zo kan direct worden bekeken wat de produktie ook al weer inhield. Op die manier wordt ook een bestand aange- legd van diverse computerbewegingen. Zo hoeft een animator niet nog een keer dezelfde beweging te creé- ren: een wandeling door het QuickTime bestand leert welke bewegingen al eens eerder zijn gemaakt, en zo ja, of deze opnieuw gebruikt kan worden. Fragment uit een commercial voor Unit-4, geproduceerd door Tell, i.o.v. Gerard van Velzen en reklameburo Design Plus. ANTWOORDCOUPON Wilt U meer weten over product-range van Grafitech Desktop Systems? Vul deze bon dan in (of maak een kopie) en stuur deze in een ongefrankeerde envelop naar: Gratfitech Desktop Systems - Antwoordnummer 3516 - 3720 WB Bilthoven {k wil meer weten over de volgende Grafitech-produkten: Ik wil regelmatig op de hoogte gehouden worden van ontwikkelingen op het gebied van: DCAM rag eapaetne So ase eeg adage pepe ROAR n OETA Cite men neat Postcode: .....-ssssccssssscessvecessseeensnseeessnscesssnseesssnnecsssaseess Plorctts::...cconatorseazcessenserssnnsannnansannonssengnnsconnonessonsneonnnensees, ee ne) ee ee oe ee eae ee ee Bede a: creatine eoenmentiedls est he re cece csaas.presemeemateneeeeen oponasesanansstmaeliawematla Uw-decdlars: cnccancscsnsecscsnioscernsecrssnerstsnsstecannrieeansepstomeseaie ,scannen en kopiéren inéén. locumentatie naar Canon Business Machines Yederland BY, Antwoordnummer 338, 130 VB Hoofddorp. Of bel voor een af- praak (02503-70265). zanon. The next step forward. | Graag ontvang ik informatie over de Canon CLC 500-IPU | ww 1/5: Naam: __ M/V Bedrijf: Adres: _ | Postcode: Plaats: | | Telefoon: nn © 1(\) || MacWorld Magazine Postbus $446, 2000 Gk Haarlem, Tel 023- 363494, Fax: 023- 401794 Appleink HOLO340 Bezoekadres: Schipholweg 1, 2034 LS, Haarlem Colofon Redactie | Paul Molenaar (hoofdred.), Henk Bakker (cindred.) Nicole Spring (assstente) Vormgeving Bert Hendriks, Alain Cohen, ‘Anne Mieke Eggenkamp, Mischa Smit Kieine ‘Aan deze uitgave werkten mee: Peter Kentie, Hans Westbeek, Bas van Hemert, Johan Elzenga, Maarten Schutjes, Arie van Dongen, Cees van der lagt, Fred Roos, Raymond Vermeulen, STB De Meern Fotografie & illustraties Anne Mieke Eggentamp, Bert Hendriks, Alice Blokland, Edwin Westerbeek (Communicaie Advies & Ontwerpbureau Van Velen), Peter Mertens Zetwerk Nick van Dijk, Amsterdam Lithogratie ‘AB Graphic, Amsterdam Druk Habo Dacosta 8V, Vianen Advertentie-exploitatie Adsellers BV (Reinier Speets en Frans Roubos) Spaame $7, 2011 CE Haarlem Tel: 023-354554, Fax: 023-357233 ‘Abonnementen Klaus Kerl, Tel: 023 « 355559 Abonnementspris / 75,- per jaar (10 nrs) Opzeggingen uitrl 6 weken v66r het verstriken van de abannementsperiode) Bladmanager Vincent Half Uitgever Mat Helles Directeur Ruud Bakker MacWorldis een uitgave van (COMMUNICATIONS NEDERLAND {© 1D Communications BV. No part in this publication may be reproduced in any form without written permission from the publisher. as toen we de formulieren terugkregen, nee, toen we de pagina's gingen vormgeven, merkten we hoe ambitieus het streven is om de Mac-markt in kaart te brengen. Bert begon nog enthousiast met een 10-punts letter. Inmiddels zitten we op 6 punten en counting. We denken een nuttig overzicht van de markt te brengen. Nu vrijwel alle apparatuur, de volgende keer ook programmatuur. We hopen dat u er wat aan heeft. Paul Molenaar | HOOFDVERHAAL | BOEKHOUDEN De Mac alleen voor grafisch gebruik? Bepaald niet. We zetten boekhoudkundig de zaken op een rij. 68 OMSLAGVERHAAL GEINTEGREERDE PAKKETTEN Met de komst van Systeem 7 leek het er op dat de tijd van geinte- greerde pakketten voorbij was. Een voorbarige gedachte. De bekendste ‘Works’ zijn meegegroeid. We namen er vijf onder de loupe. 18 WORKSHOP Ze flitsen over uw scherm, de clips en spots. Maar hoe worden ze gemaakt? Nu in ieder geval met Adobe Premiere op de Mac. ‘The making of’ een TV-spot die binnenkort uw huiskamer binnenkomt. 112 FLOPTICAL TECHNOLOGY Wie heeft nooit gedroomd van een doodgewone diskette met de opslagcapaciteit van een Hd? Komt er aan, als u tenminste met 20 Mb genoegen neemt... 27 CAROUSEL Uitwisselen van bestanden tussen verschillende systemen; het was tot nu toe behelpen. De oplossing heet Carousel. 35 EXCEL 4.0 Spreadsheets hebben voor de beginner nog steeds de naam ingewikkelde kost te zijn. De nieuwe versie van Excel bewijst het tegendeel. 53 WACOM TEKENTABLET Illustratrice Alice voelde zich tot nu toe lekker bij haar verf, potloden, inkt, kneedgum en krijtjes. Ze flirt nu met de Mac. 59 REVIEW Deze maand aandacht voor Agent DA Time Management, Cricket Draw III, DeltaGraph Professional versie 2.0 43 > Deadline MacWorld’s actuele pagina... > Magazine Feiten, nieuws, achtergronden ..... > Geintegreerde pakketten Zoveel mogelijk funkties voor zoveel mogelijk modulen; we zetten er een paar op een rij. >» Floptical Technology Kleine floppen groeien in omvang, maar niet van vorm.. >» Carousel Bestanden uitwisselen zonder spraakverwarring ........ 35 > Review Agent DA Time Managemant > Cricket Draw III » Deltagraph Professional versie 2.0 ... > Excel 4.0 Nieuwe versie van een oude bekende bewijst dat spreadsheets behalve allesomvattend ook gebruiksvriendelijk kunnen zijn... >» Wacom tekentablet Het kunstzinnige ambacht en de digitale techniek komen korter bij elkaar >» Boekhoudprogramma’s Zakelijke huisvlijt op de Mac, programma’s te kust en te keur .... > Inforum & Pacerforum Vergaderen per Mac maakt overleg intenser en minder tijdrovengd .... >» Secondhand Mac Te Koop, Gevraagd, Ruilen .. > Workshop TV-Commercial; van idee tot montage... > PowerPool PageMaker strikes back > Finder 7 Menus » Verbeterde diskettes» Snelrekenen TEKST BEELD HIGH-END POST SCRIPT DIGITALE PROEF VERRE OOSTEN LITHO'S PERSPROEF Tot formaat AO+ (83x118 cm) vergroten vanuit High-end of Post script ook op did/lichtbak materiaal eventuee! inklusief lichtbak tot formaat 83x118 cm wo wo wo yO Of wo INIEIDIEIRILIOE! IRIEIPIRIO| SPAARNEWEG 12 / CRUQUIUS-HEEMSTEDE/ POSTBUS 35 / 2100 AA HEEMSTEDE TELEFOON 023-2920 54" / TELEFAX 023-28 2714 DEADLINE Code 252 Een nieuw virus heeft de Macintosh-gemeenschap weer in de ban van de waakzaamheid gebracht. Het virus is CODE 252 gedoopt, naar een kenmerkende eigenschap (het voegt een CODE-resource met een ID van 252 toe aan onder meer het System-bestand). Het virus is op zich niet schadelijk (het wist geen bestanden noch formatteert het harde schijven), maar heeft naar het schijnt wel de onhebbelijkheid geinfecteerde programma’s door de infectie zelf te beschadigen. a Groot deel claims Apple verworpen De koersen van Microsoft schoten met 10 procent omhoog toen bekend werd dat de rechter het grootste deel had verworpen van de reeks punten die Apple had ingebracht in haar rechtzaak tegen Microsoft (Windows) en Hewlett-Packard (NewWave). Apple had betoogd dat de gebruikers-interface van zowel Windows als van NewWave op vele punten teveel leken op de Macintosh-interface. De rechter heeft besloten dat deze zaken niet tot het geestelijk eigendom van Apple behoren. De nog resterende claims worden door analisten in de markt be- schouwd als ondergeschikt. Apple VS heeft in een reactie op de uitspraak laten weten dat zij, gesteld dat de resterende claims ook worden verworpen, waarschijnlijk in hoger beroep zal gaan. Apple had betoogd zo'n 5,5 miljard dollar schade te hebben geleden door Windows en NewWave. Sowieso een moeilijk verhaal, omdat Apple afgelopen jaar 60 procent meer omzet heeft behaald dan in het jaar daarvoor, = EES Windows 3.1 Ondertussen draait de mallemolen van de wedkamp der besturingssystemen lustig door. Microsoft heeft Windows 3.1 laten verschijnen, haar “multi-media” uitvoering van Windows. In deze versie is onder meer ingebouwde ondersteuning voor geluidskaarten opgenomen. Bovendien zou een ‘hangend systeem’ nu minder vaak voorkomen door een betere af- handeling van zich slecht gedragende applikaties. Ook de “unrecoverable application error”, de in 3.0 veel voorkomende onheilsboodschap is uitgeroeid. Niet in de laatste plaats omdat hij een andere naam heeft gekregen... De volgende ingrijpende nieuwe versie van Windows wordt Windows NT (New Technology, te verschijnen medio 1993), een 32-bits besturingssysteem voor zowel PC-compatibelen (vanaf 386SX) tot Risc-werkstations. Pas met deze versie zou Microsoft zich weten los te worstelen uit de traditionele MS-DOS-beperkingen. Betere naamgeving voor bestanden en goede multi-tasking zouden dan tot de mogelijkheden behoren. = = OS/2 2.0 IBM draait rond op het O$/2-hobbelpaard. Dit paard legt een steeds hobbeliger wordend parcours af. OS/2 2.0, dat door IBM- werknemers aan familie, buren, vrienden en kennissen wordt verkocht (in ruil voor pakketten, apparatuur of ‘cold cash’), moet en zal een succes worden, Aldus IBM, uiteraard. IBM a? - ESE bereidt, naar het schijnt, een agressieve reclamecampagne voor (‘doek dicht voor Windows’) waarin wordt aangetoond dat OS/ 2 2.0 niet alleen beter toegerust is voor het draaien van DOS- toepassingen, maar zelfs beter Windows-toepassingen draait dan Windows zelf. De hoeveelheid verkochte Windows- pakketten (7 miljoen, volgens gegevens van Microsoft) zijn echter hoge barrages voor IBM. Van OS/2 zijn er totnutoe zo'n 600.000 pakketten verkocht. ST Blik vanuit aarde Warner New Media heeft de eerste in een nieuwe reeks nieuwe interactieve wetenschappelijke CD-ROM's uitgebracht: The View From Earth, De serie is gebaseerd op Time-Life's ‘Voyage trough the Universe’ reeks. Op de CD is onder meer de eclips van 11 juli 1991 te zien en vele opnamen van de zon, aarde en de maan. Op de CD zijn vele honderden kleurenfoto’s bijeengebracht. WNM: +1-818 955 9999 (AppleLink: WNM.MKTG) SS SS A/UX 3.0 Apple Unix 3.0 is uit. De nieuwe versie van dit Unix-bestu- ringssysteem ondersteunt Systeem 7 (QuickTime incluis) en de nieuwe Quadra’s. In het persbericht stelt Apple dat A/UX 3.0 een vioeiend migratiepad naar PowerOpen heeft, de aankomende open-systemen omgeving waaraan door Apple en IBM wordt samengewerkt. Naar verluidt komt er nog dit jaar een versie van de Quadra uit die specifiek is gemaakt om onder A/UX te draaien als high-performance server. SS Quadra 950 Eind van deze maand zal Apple een nieuwe Quadra introduce- ren: de 950. Deze Quadra verschilt in weinig van de 900, behalve de kloksnelheid van de 68040 processor: 33 in plaats van 25 megahertz. (eee Apple reorganiseert Europa De organisatie van Apple Computer in Europa zal op korte termijn ingrijpend veranderen, De traditionele landen vestigingen maken plaats voor een zuilenstructuur in zes Europese regio’s. De statutaire vestigingen in Nederland en Belgié maken plaats voor een Benelux-bedrijf, voorlopig nog wel verdeeld over kantoren in Brussel en Zeist. Binnen de nieuwe regio’s ontstaan vijf zuilen, die de veranderingen in de Apple-strategie reflecteren: Large Accounts & Government, Consumer products, Small & Medium Business, Education en Service & support. De verantwoordelijken voor deze zuilen rapporteren niet meer aan een ‘general manager’ per land (deze functie is opgeheven), maar aan de verantwoordelijke per zuil voor Europa. In de Benelux wordt de huidige general manager, Henk Hahn, verantwoordelijk voor Large accounts & Govern- ment. Fred van Lemmen en Patrick de Maseneire worden verantwoordelijk voor de Consumenten-produkten respectieve- lijk de Small & Medium Business-unit. Ronnie Robbrecht, general manager van Apple Belgié, wordt in de nieuwe structuur Europees verantwoordelijke voor Large Accounts & Government. APPLE HOUDT EIGEN EXPO Het wegvallen van deze b Expo is voor Apple aanleiding geweest om een soort mini-expo in eigen huis (dus zonder grijze importeurs) te houden. Van 12 tot 16 mei krijgt een aantal resellers de gelegenheid om onder het credo ‘Mac To The Future’ een selectie uit hun klantenbestand per bus naar Zeist te vervoeren en ze daar kennis te laten maken met onder meer de jongste Apple- apparatuur. Daarnaast staan er enkele distributeurs om nieuwe software en randapparatuur te laten zien. MACWORLD EXPO we het, met de hakken over de sloot, nog melden. Inmid- dels is het wijd en zijd bekend dat de MacWorld Expo, zoals deze van 6 tot 8 mei in Amsterdam had moeten zijn, niet is doorgegaan. Berder al bleek de Britse MacWorld Expo een probleembeurs te zijn en kort voor het bekend worden van het ‘uitstel’ in Amsterdam, kwa- men berichten uit Parijs dat de MacWorld Expo daar ook niet doorging. Crisis bij de Expo? “Inderdaad hadden we geaar- zeld om aan de MacWorld Expo deel te nemen,” vertelt marketing manager Patrick de Maseneire: “Maar toen we de beslissing een- maal hadden genomen, wilden we ook volle kracht vooruit. We zou- den in deze Expo meer energie en geld hebben gestoken dan in elke andere Expo ook.” Zoals te doen gebruikelijk in het Nederlandse Apple-wereldje zoemde, nee, schreeuwde het van de geruchten over deze affaire. Het bleek moei- lijk feiten te verzamelen. Tot op het laatste moment gaf de RAI bij- voorbeeld te kennen dat de Mac- World Expo “gegarandeerd” zou doorgaan. De RAI moest de Expo gedurende enkele maanden verko- pen als een beurs waarvan het nog niet zeker was dat Apple er op aan- wezig zou zijn. Dat maakte de ver- koop van de vierkante meters voor de Expo er niet makkelijker op. De- genen die relatief snel intekenden voor deze Expo waren de ‘grijze jongens’, parallel-importeurs van onder meer Apple computers. Zij waren er snel bij omdat er op deze Expo voor het eerst verkocht mocht gaan worden. Toen Apple eenmaal besloten had toch aan de Expo mee te doen, doemde het probleem met deze parallel-impor- teurs op. Apple was van plan, in | nonze vorige uitgave konden samenwerking met deelnemende reselers, een aanbiedings-actie voor de PowerBooks te doen. De kans bestond dat de parallel-im- porteurs diezelfde computers voor dezelfde of lagere prijzen konden aanbieden. Maseneire: “de paral- lel-importeurs zouden verwarring hebben gebracht.” De RAI deed de gang naar Ca- nossa; zij bezochten de deelne- mende parallel-importeurs en ‘ver- zochten’ hen in ieder geval geen Apple computers te gaan verkopen op de Expo. Daartoe lieten zij deze exposanten zelfs een verklaring ondertekenen. Peter Braam van de RAI: “Wij meenden toen aan alle wensen van Apple te hebben vol- dan. Het was voor ons van groot belang dat Apple op de Expo aan- wezig zou zijn.” Het bleek toch niet voldoende te zijn. In een gesprek met de RAT maakte Apple duidelijk dat het be- drijf onaangenaam verrast was door de ontdekking dat enkele ex- posanten die al op de deelnemers- lijst stonden, helemaal niet van plan waren aan de Expo deel te nemen, laat staan er voor gete- kend hadden. In het gesprek maakte Apple de RAI duidelijk dat het beter was deze Expo te laten voor wat het op dat moment was: een paar vellen papier. Maar zou Apple dan deelnemen aan een Ef- ficiency Beurs met een soort MacWorld Expo-paviljoen?, wilde de RAI weten, Daarover liet en laat Apple zich nog niet al te ferm uit, maar de kans is groot dat zulks wel gaat gebeuren. Het komt Apple in wezen niet zo heel erg slecht uit, omdat het bedrijf toch zoekt naar mogelijkheden om haar compu- ters onder de aandacht van het DOS-publiek te brengen. En de RAI komt het zeer zeker niet slecht uit om meer ‘roering’ op de nog net niet zieltogende Efficiency Beurs te krijgen. Betekent dit dat de Expo als ex- clusief Apple-beurs dood is? “Zeer zeker niet,” stelt De Maseinere: “Apple hecht sterk aan een beurs om ook haar bestaande gebruikers te ontmoeten. Maar er zal wel wat moeten veranderen aan de Expo. De beursorganisatie moet in staat blijken produktaankondigingen op de Expo te laten plaatsvinden, Dat soort zaken. Maar het is en blijft de verantwoording van de beursorganisatie.” Een voorstel ns "87: dat is komen bovendrijven behelst het verplaatsen van de Expo vol- gend jaar naar Brussel. De RAI moet daarover nog definitieve af- spraken met contractpartner World Expo Corporation (WEC), mede-eigenaar van de Expo. Powerbook uitbreidingen eer geheugen nodig? Kan. Chip Market Euro- pe brengt een nieuwe se- rie geheugenuitbreidingen voor de PowerBook en de Quadra’s 700/ 900. Erzijn vier geheugenmodules van 2, 4, en 6 Mb, en een geheu- genset van 64 Mb voor de Quadra 700 en 900. Met deze geheugen- sets kan de Quadra 700 worden uigebreid tot 68 Mb en de Quadra 900 tot 256 Mb. Nog meer nodig? De Hyper Po- werBook tas is wel handig als u met uw machientje over straat moet, U kunt hem aan uw schou- der dragen, maar ook in uw koffer geeft de tas extra bescherming. De tas heeft vakken die opvouwbaar zijn. Uw PowerBook kan even- tueel in de tas blijven terwijl u er op werkt. Er is verder ruimte voor de poweradaptor, Kodak printer, diskettes enz. en hij kan ook nog op slot. Prijs f 119,- De Kodak printer is een zeer licht uitgevoerde inkjet printer voor losse vellen of kettingformu- lieren. Hij kost compleet en met ATM f 920,- Met de interne Fax 9600 baud en de externe Modem baud 2400 kunt u van waar ter wereld ook modemen en faxen met uw PowerBook. Prijs inclusief tas f 999,- Pseudo Static 6 Mb Memory is een interne geheugenkaart die van pas kan komen als u uw Power- Book intensief gebruikt. Dat vreet batterijen en deze kaart gaat iets zuiniger met energie om, terwijl uw geheugen er 6 Mb groter mee wordt. Prijs f 2.749,- Alleen maar geheugen uitbrei- den kan met de Dynamic Ram 6 Meg Card. Die voegt, zoals de naam al doet vermoeden 6 Mb toe aan uw interne geheugen. Kost f:1.959,- Wilt u gebruik maken van een Apple of VGA kleurenmonitor dan is daar de Lifetime Video Color board. Prijs inclusief monitorkabel f 1.959,- Bent u veelvuldig op uw PowerBook bezig met getallen en cijfers dan kan een numeriek ge- deelte een nuttige aanvulling zijn. Kost f 299,- Prijzen excl. BTW. Chip Market Europe BV, Eindhoven, (geheugenmodulen) telefon 040 - 421985, Spierings Computers & Supplies, Badhoevedorp, telefoon 020 - 6596998 see dBase IV 1.1 uit Ashton-Tate heeft er & lang over gedaan, maar eindelijk is dBase IV 1.1 er dan. De decimaal-verandering heeft ruim 3,5 jaar op zich laten wachten. Die vertraging heeft het Californische bedrijf vijf fiscale kwartalen van rode cijfers en ver- lies van marktaandeel opgeleverd. dBase IV 1.1 moet de logheid van 1.0 verbeteren. Binnenkort moet een SQL-server editie verschijnen met in het kielzog een ‘runtime’- versie voor Windows en, jawel, de Macintosh. LotusWorld MacWorld heeft er een zusje bij: eind april is de eerste uitgave van LotusWorld verschenen. Deze nieuwe IDG-uitgave bestrijkt het spectrum van de Lotus-software- reeks. Wave if YOU ue Macintosh ‘WAVE IF YOU USE MACINTOSH’ Apple toerde de grote steden van de wereld rond met deze > uitnodigende slogan op het dak. En van hier tot Tokyo werd er gewuifd. Zeg maar ‘dag’ met je handje tegen alle andere personal computer systemen. Zondagnacht 12 april om twaalf voor twaalf begon de langste TV commercial ooit op Nederlandse huiskamerbuizen vertoond. Vierentwintig minuten promotie en commotie in medialand, Twaalf minuten reclame op TV is het langste dat is toegestaan, Hoe kon Apple dan in tijdsduur over de schreef gaan? Apple ging niet over de schreef maar over de klok. Twaalf minuten voor midder- nacht beginnen en twaalf minuten de volgende dag doorgaan, dat is vierentwintig minuten reclame van twaalf minuten per dag. De vraag is alleen wie het allemaal gezien hebben. De VPRO was al lang naar bed en alleen de heel nieuwsgierigen zullen gewacht hebben. Persoonlijk geloven wij meer in de simpele opmerking tijdens een ‘gewone’ Apple- spot; “De beste computer is die waar men het liefst mee werkt”... a Rechtzaak Microsoft de claims verworpen in de zaak die Expo weg, rechtzaak grotendeels weg. De Amerikaanse recht- bank heeft het grootste deel van Futuristisch computer ontwerp. Kan naastde bel op het fietsstuur ———s 9 — Apple tegen Microsoft (Windows) en Hewett-Packard (NewWave) had aangespannen. De kans is daarmee zeer klein geworden dat Apple de inzet van de zaak, een schadevergoeding van enkele mil- jarden en verbieden van Windows en NewWave in hun huidige vorm, toegewezen krijgt. Enkele weken daarvoor had Apple zelf overigens al bekend gemaakt dat het bedrijf een aantal sleutel- bestanddelen van System 7 (waaronder QuickTime) beschik- baar zou gaan maken voor Win- dows. Ook Claris schijnt een File- Maker Pro-versie voor Windows vrijwel klaar te hebben. De ProTracer van Pacific Data Products NASHUA IN HET NIEUW Alle produkten van Nashua } ainin een eww isi gestoken. Men heeft hierbij gestreefd naar een ‘huisstij!’, waarin herkenbaarheid voorop staat. Geen wereldschokkend nieuws, want u zou deze produkten toch wel herkennen, Aardig is echter dat in die re-styling ook millieu-aspecten betrokken zijn, Diskettes zijn nu verpakt in kringloop verpakking en ze zijn gesealed in millieu-vriend poly-ethyleen in plats van plastic. Gebruikte toner cartridges voor laserprinters (waar het gras nou ook niet bepaald groener van wordt als u ze in de vuilnisbak kiepert) kunnen gratis geretourneerd worden. ‘TM Data Nederland BV, telefon 02159 - 46814, Dutch Type Library Begin 1990 werd in Zoe- <) termeer de Dutch Type Library opgericht, een uitgeverij van digital opgeslagen lettertypen. Nu, na twee jaar voor- bereiding, komt het jonge bedrijf naar buiten. Men stelt zich ten doel een fonds te vor-men van he- dendaagse Nederlandse en Viaam- se letterontwerpen. Daarnaast wordt er gekeken naar historische letters die geschikt zijn voor ge- bruik op moderne computer- en zetapparatuur, alsmede naar let- tertypen van buitenlandse origine waarbij sprake is van een ‘Dutch connection. Wereldwijd uitgeven van let- tertypen van de hoogst mogelijke kwaliteit is het streven, zegt men. Die kwaliteit zal niet alleen gevon- den moeten worden in de keuze van de ontwerpen, maar ook in de digitale optekening. In principe zullen alle gangbare digitale for- maten, zoals PostScript fonts, F3 fonts en PCLS Intellifonts worden uitgebracht. Dutch Type Library werkt nauw samen met het Duitse be- drijf URW, dat gespecialiseerd is in het digital verwerken van let- terontwerpen. In april zal de eerste van vier letterfamilies ten doop houden, Dat is de ‘DTL Argo’, een schreef- Joze letter van de Nederlandse let- terontwerper Gerard Unger. In ju- ni komt de ‘DTL Documenta’, een ‘all purpose’ lettertype, en in sep- tember een revival van een histo- risch lettertype, de ‘DTL Amster- dammer’. Tenslotte zal in decem- ber de displayletter ‘DTL Bacchus’ het levenslicht zien, Dutch Type Library stelt zich voor om elk jaar vier nieuwe letterfamilies aan haar fonds toe te voegen. Is hier sprake van een eigentijdse voortzetting van de Nederlands/Vlaamse tradi- tie die ruim drie eeuwen geleden door Plantijn Moretus werd inge- zet? A2 Printer-plotter voor zacht prijsje e Pro Tracer printer/plotter van Pacific Data Products kan zowel prints als plots op A4, A3, en A2-formaat uitdraai- en. Deze printer is gebaseerd op Canon bubble-jet technologie en heeft een resolutie van 360 x 360, dpi. Vanwege de geintegreerde In- tel i960 RISC processor kan hij een compleet vel A2 (dat is dus vier x A4), waarop een complexe Auto- Cad tekening of PostScript docu- ment is afgebeeld, binnen vijf mi- nuten uitdraaien. Het bijzondere formaat maakt deze printger geschikt voor Auto- Cad gebruikers die gewoonlijk werken met grote penplotters of electrostatische plotters. Zij kun- nennu25 minuten sneller dan ze gewend zijn over een proef be- schikken. Deze printer leent zich daarnaast ook zeer goed voor DTP- toepassingen, grote spreadsheets, uitgebreide projectplanningen enz. De Pro Tracer blijft echter ook bruikbaar als bureau-printer voor het gewone werk, zoals brieven, enveloppen en labels. Hij meet 612 x 335 mm. Papier breedtes; sheet- feeder 148 x 364 mm, manual feed 90 x 431 mm en tractor feed 101 x 254 mm. De drukkwaliteit is die van een laserprinter en er zijn veel verschillende papierinvoer moge- lijkheden. Prijs: basisuitvoering f 3500,- Leverancier Printer Technology Europe, Eindhoven, telefoon 040 - 413557, —— 10 = ee Elke Laserprinter nu met PostScript Met een klein kastje van maar 25 bij 4 cm is het nu mogelijk om van elke laserprinter een echte PostScript-printer te maken. We hebben het over de Page Proces- sing System van Elesys. Dit sys- teem is gebaseerd op de Intel i960™ CA RISC processor, die de paginabeschrijvende taal Post- Script vertaalt. Hij kan aangeslo- ten worden tussen computer, net- werk en printer en voorziet dan in PostScript compatibele printcapa- citeit en een printbuffer. Erkunnen vier computers mee op een printer worden aangeslo- ten en het proces voltrekt zich drie tot vier maal sneller dan de snel- ste emulator tot nu toe, Natuur- lijk hangt er een prijskaartje aan. Meerdere zelfs: Het model met 2Mb RAMsSingle user kost f 2700,- met 4 Mb RAM single user Ff 3200,-, en met 4 Mb RAM multi (4) user +1 Mb voor printbuffers f 3700,-. Dan is er nog de 20900 High Speed verbinding voor HP LaserJet II/III printers die f 120,- kost. Een en ander is medio April leverbaar. Printer Technology Europe BV, Eindhoven, telefon 040 - 413557. ——————— Printen in de breedte Met de WideWriter introduceert GCC Technologies een A3 (360 dpi) proefprinter die nog be- taalbaar is ook. De WideWriter is een QuickDraw compatibele bub- ble-jet printer voor de Macintosh, die een A3 vel in de volle breedte kan bedrukken, zodat hij uiter- mate geschikt is voor CAD\CAM, spreadsheet en DTP- documenten. De printer is standaard voorzien van Adobe TypeManager (ATM) en 21 Adobe Type 1 lettertypen. Vanwege de ATM ondersteuning zijn er geen problemen met het verwerken van PostScript docu- menten, terwijl ook printen met de True Type beschrijvingstaal tot Ce de mogelijkheden behoort. De printerdriver is kiezer-selec- teerbaar en de printer kan zowel serieel als in een LocalTalk net- werk opereren. Bij het opstarten zoekt de machine zelf uit via welke connectie hij aan de Mac gekop- peld is. WideWriter is toegerust met een 512 Kb buffer en een 68000/8Mhz controller. Stan- daard is een papiercassette voor 75 vel, maar er kan een tweede cas- sette worden aangebracht die on- afhankelijk aanstuurbaar is in de afdruk-dialoog. Ook kettingfor- mulieren, labels en enveloppen kunnen verwerkt worden (max. papierlengte 55 cm, cassette 7 t/m 36 cm breed, handmatig 7 t/m 42.5 cm breed, pinfeed 10 t/m 40 cm breed), GCC WideWriter komt eind April op de markt. Pris: f 5.555,- (excl.BTW), inclusief 2 PhoneNet Din 8 aansluitkabels, inkjet patron en ATM, Leverancier: Quality Computer Center, Roelofarendsveen, telefoon 01713 - 16793. WordPerfect 2.1 voor de Mac e nieuwe versie van Word- D Perfect voor de Mac is er, Belangrijkste vernieuwing is uiteraard Systeem 7 ondersteu- ning met ‘Abonneer’ en ‘Publi- ceer’, ‘True Type’, ‘Apple Events’ en ‘Ballon Hulp’. Tot de vernieu- wingen horen een verbeterde Gra- fische Editor, waarmee afbeeldin- gen sneller vervaardigd en gewij- zigd kunnen worden, De spelling- controle is ook verder uitgebreid. Belangrijkste vernieuwing is echter dat WordPerfect 2.1 voor de Mac de QuickTime technolo- gie volledig ondersteunt. Er kun- nen dus nu z.g, dynamische do- cumenten vervaardigd worden, waarin videoclips als aanvulling op de tekst verwerkt kunnen wor- den. QuickTime software wordt bij de nieuwe WP versie meegeleverd. Deze update van WordPerefect draait al op een Mac Plus met har- de schijf en vereist Systeem 6.0.5 of hoger. Wilt u echter gebruik maken van QuickTime dan heeft u minimaal een 68020 processor (LC of hoger) en Systeem 6.0.7 of hoger nodig. Behalve als full package is WordPerfect 2.1 ook leverbaar als Additional License Package met én, vijf of twintig licensies. Gere- gistreerde gebruikers van de 2.0 versie ontvangen een gratis up- date. Adviesprijs full Package is f 1,020,-. De Nederlandse versie wordt over enige maanden ver- wacht. WordPerfect Nederland, Capelle a/d issel,telefoon 0101 - 4566255. Unix voor Apple Data General lanceert nieuwe serverprogram- matuur voor haar op Unix gebaseerde AViiON-serverfa- milie. Data Access Language (DAL) is de taal waarmeeAViiON vanuit AppleTalk met een Unix-omge- ving kan communiceren. Gebrui- kers onder MS-DOS en AppleTalk kunnen n u eenvoudig toegang krijgen tot SQL data bestanden in AViiON servers. De AViiON server vertaalt en geeft toegang tot bij- voorbeeld Oracle, Informix en Ingres bestanden. DAL verleent sneller toegang tot gegevens uit de meest bekende reken en database programma’s in een variéteit van netwerkconfiguraties. Apple Mac- intosh gebruikers krijgen via LAN nu snel toegang tot de UNIX toe- passingen. Integratie tussen Mac- applicaties en AViiON-bestanden, dus. Data General heeft hiermee haar OpenMac productlijn uitge- breid. Er is AppleShare program- matuur voor opslag en printspoo- ling in AViiON servers en vanwege de combinatie van DAL en Open- Mac kan AViiON nu in alle Apple opslag- en afdrukfuncties voor de Macintosh voorzien. Data General Nederland BV, Amsterdam, telefoon 020 - $659711 f= F = {On @ OFFICIAL APPLE BUSINESS RESELLER EERLIJK ADVIES EN BETROUWBARE PRODUKTEN Wij verzorgen ook: ¢ Lease ¢ Verhuur ¢ Inruil gebruikte apparatuur ¢ Opleidingen ¢ Servicekontrakten ¢ Reparaties ¢ Maatwerksoftware e Projecten e Netwerken Waarom Dynamac? 11 Eerlijk advies vooraf 2 Snelle levering 3 Scherpe prijzen voor kwaliteitsprodukten 4. 10 dagen geld-terug-garantie S Efficiénte service en support 6 Als DynaMac Member komt u in aanmer! voor vele privileges B&B 040-631136 LET OP! Per | augustus 1992 verhuizen wij naar: Ten Hagestraat 7, 5611 EG EINDHOVEN Tel. 040-467070 aoe Waardebon voor GRATIS DynaMac Mac'azine ‘Telefoon:..... O Ik heb tevens interesse in, U kunt deze coupon ongelrankeerd retourneren ai Dy Benelux B.V. Antwoordnummer 1010, 5670 ZX Nuenen, Nederland. —— eee a ed Safe In steeds meer gevallen wordt de computer het electronische hart van het bedrijf. Er zijn honderden ma- nieren om te voorkomen dat de kostbare data verloren gaan. Maar tegen inbraak, vandalisme, water, gas en vuur bestaat nog maar wei- nig preventieve bescherming, Software kan in de brandkast, met hardware ligt dat wat ingewikkel- der. Het Duitse bedrijf Otto Lam- pertz brengt nu twee typen brand- kast, ‘hardware-safes’, op de markt, die special ontworpen zijn om uw waardevolle netwerkser- ver, afdelings- of productie-com- puterhardware in onder te bren- blust. Aansluitingen voor electri- citeit en communicatie en de kop- peling van externe apparatuur kan geheel in overleg met de client worden ontworpen. Er zijn voor- lopig twee modellen. De kleinste meet extern 1338 x 1310 x 1230 en intern 1020 x 500 x 865 en er kunnen meerdere computers en apparatuur naast elkaar of in eta~ ges in worden gehuisvest. De grotere versie meet uitwen- dig 1570 x 1930 x 1970 en inwen- dig 750 x 1530 x 1665 en is meer geschikt voor mid-range compu- ters, zoals bijvoorbeeld een IBM AS/400, Het model heeft een voor- en een achterdeur. Het kleine mo- del kost ongeveer f 26,000,- met een meerprijs van f 10.000,- voor gen. Uwapparatuuris, eenmaal in zo'n safe ondergebracht, niet al- leen beschermd tegen brand en in- braak, maar ook tegen vochtig- heid, magnetische invloeden en bij brand vrijkomende gassen, De kasten zijn absoluut waterdicht. Deze hardware safes kunnen gele- verd worden met een intern kli- maatbeheersing systeem dat elke kwalijke invloed elimineert en voorzien is van een noodstroom- voorziening. Daarnaast kan er een CO2-blusapparaat worden aange- bracht dat automatisch in werking treedt bij oververhitting van de computer zelf (bij interne kortslui- ting bijvoorbeeld), zodat een be- ginnend brandje meteen wordt ge- extra voorzieningen zoals alarm, noodstroomvoorziening en blus- apparatuur. Het grote model gaat rond de f 51.000,- kosten met f 20.000,- voor de extra's, Leverancier: Aspa BV, Utrecht, telefoon 030 - 484100 Canon Still Video Camera voor de Mac etdelON RC-560en de ION-Mac 560 kit heeft Canon haar derde gene- ratie Still Video camera's gepresen- teerd. De nieuweling is niet alleen verbeterd waar het gaat om toe- passingsmogelijkheden, maar ook de resolutie is sterk omhoog ge- gaan. De nieuwe camera beschikt over een autofocus en een 3x zoom-optie. Daarnaast is hij uit- gerust met keuze opties voor maxi- male resolutie en Frame of Field opslagmogelijkheid. Er kan ge- schakeld worden tussen double density of high density. In double density kunnen op de twee inch floppy 25 beelden worden opge- slagen en in high density zijn dat er 50. Optioneel zijn accessoires om meer beelden op te nemen, weer te geven en te bewerken, Meerdere beelden tegelijk (4 tot 25 beelden) op het beeldscherm kan ook, alsmede hergroeperen, wis- sen en toevoegen van beelden, vi- deo-in terminal voor invoeren van videobeelden van andere her- komst, filmadaptor voor het in- voegen van 35 mm negatieven en dia’s, een 28 mm objectief, interne flitser en een oplaadbare batterij voor terugspoelen en opnemen, De Video Still camera wordt aan de Mac gekoppeld met het ION-Mac RC-560 systeem. De Macintosh moet daartoe uitgerust zijn met de |ON-Mac Digitizer in- steekkaart. Hiermee kan beeldma- nipulatie en camerabediening met de muis of het toetsenbord wor- den bestuurd, Er wordt software meegeleverd voor werkzaamhe- den als snelle indexering, selectie, editing en manipulatie. In de pre- view mode kunnen 50 beelden te- gelijkertijd op het scherm ge- plaatst worden. Na selectie kun- nen beelden worden bewerkt, de- tails worden gewijzigd, speciale effecten en tekst worden toege- voegd. Daarna kunnen ze in aller- lei andere applicaties (QuickTime bijvoorbeeld) wordentoegepast. Dan is er nog een optioneel recor- ding board dat (zonder het NuBus slot te gebruiken) op het ION-Mac board kan worden aangesloten en waarmee afbeeldingen naar video floppy disks kunnen worden weg- geschreven. Helaas zijn de prijzen van al dat moois bij het ter perse gaan van dit nummer nog niet bekend. We houden u op de hoogte. —$<—— 12 ———_——————— Nog een camera voor de Mac Tijdens de CeBit in Hannover introduceer- de Logitech de Foto- Man camera voor de Macintosh en PowerBook, De FotoMan bestond al wat langer, Het is eigenlijk in zijn gebruik een gewone fotoca- mera, met dit verschil dat er geen filmrolletje in zit. Hij is special bedoeld voor de computer en ei- genlijk is het een beeld-invoer ap- paraat. U kunt er gewone foto's mee maken, 32 per keer, die in gedigitaliseerde vorm in het RAM van de camera worden opgesla- gen. De opnamen kunnen vervol- gens direct naar het geheugen van de Mac worden overgezet via een kabel die de camera aan de seriéle poort of een modem verbindt. de FotoMan heeft geen frame-grab- ber of speciale digitaliseringskaart nodig en legt dus ook gee beslag op een slot in de computer. De FotoMan voor de Macin- tosh en de PowerBook wordt gele- verd met Digital Darkroom, een beeldbewerkingsprogramma, U kunt hiermee alle 32 opnamen verkleind op uw scherm zetten, om een selctie te maken voor ver- dere bewerking. Onder bewerken wordt 0.a, retoucheren met pro- gramma’s zoals PhotoShop, Super- Paint en Personal Press verstaan, Erzijn 256 grijstinten beschikbaar, uitsneden kunnen worden be- paald en contrast en helderheid kunnen bijgesteld worden, Die re- touche kan zelfs puntje voor punt- je worden uitgevoerd, terwijl beel- den of delen daarvan gecombi- neerd of in elkaar gepast kunnen worden, De camera wordt gevoed door een ingebouwde, oplaadbare NiCad-batterij en kan zowel bin- nen als buiten gebruikt worden. Het is een ‘automaat’; kijken en Ee knippen dus. Hij wordt geleverd met een losse camerastandaard, basiseenheid met aparte voeding, ingebouwde flitser, grijsfilter voor buitenopnamen en een seriéle ka- bel van twee meter, Er passen 37 mm accessoires op, zoals groot- hoeklens, makrolenzen en filters voor camcorders, Voor de Foto- Man heeft u een Mac Plus (hoger’ aanbevolen) of PowerBook met 2 Mb RAM, harde schijf en Systeem 6.0.4 of hoger nodig, Prijs: f 2000,- (exel. BTW). Logitech Benelux, Maarssen, telefoon 03465, 66644. ee Als grijs u niet meer past Grijs is de kleur van uw bureau, de radiatoren en de kasten en als u naar buiten kijkt is het in negen van de tien gevallen ook de kleur van de lucht. En ook uw Macis grijs, Som- mige mensen krijgen grijze haren van al dat grijs en zouden hier of daar wel wat variant aan willen brengen. Dat kan.Wat zou u den- ken van een zwart of wit gemar- merde Mac? Of past een wortel- noten of kersenhouten Mac u be- ter? Kan allemaal. De firma Dzign kan uw computer een geheel nieuw uiterlijk aanmeten en heeft een collectie van vijf coatings, die op elke computer kunnen worden aangebracht. Men noemt het ‘op de natuur geinspireerde motie- ven’. Ook een eigen ontwerp kan worden toegepast. Het procedé leent zich ook goed voor portables, laptops en notebooks. De coating wordt handmatig aangebracht, is stoot- en krasvast en is bestand tegen de temperatuur die het ap- paraat produceert. De belettering van toetsen en het Apple- merk blijft gehandhaafd. Ook de grijze snoeren kunnen naar keuze zwart worden. De prijs van een Dzign be- handeling hangt een beetje af van de grootte van de machine. Prijs: vanaf f 875,~ (ex BTW). Leverancier: Dzign, Utrecht, Telefoon 030 - 368 314, ee Viakbed scanner van Ricoh Geveke Electronics gaat voortaan de prin- ters en scanners van Ri- coh distribueren, Men valt met de deur in huis met de introductie van kleurenscanners. De Ricoh FSIS is een viakbed kleurenscan- ner die gebaseerd is op de Ricoh ‘single-pass’ technologie. De meeste kleurenscanners tasten het basismodel af in aparte gangen voor rood, groen en blauw en voe- gen die later weer samen. Op deze scanner wordt alles in en scan- gang gedigitaliseerd, Dat geeft gro- tere verwerkingssnelheid, Een A4 ~~ pagina in full color met een reso- lutie van 400 dpi vergt 50 secon- den. Single pass-techniek voor- komt bovendien afwijkingen tus- sen de verschillende kleurgangen, omdat alles in één ‘beweging’ ge- registreerd wordt. De machine werkt op basis van 8 bits techniek en kan per kleur 256 nuances on- derscheiden. Dat zijn in principe 16.7 miljoen kleuren, Voor repro- ductie van zwart/wit foto's zijn er dus ook 256 grijstinten beschik- baar. Ook lijnwerk en tekst komt goed uit de verf. Geveke Electronics, Amsterdam, telefoon 020 - 861410 —————==s 13 @ OFFICIAL APPLE BUSINESS RESELLER BEL VOOR EEN MAC OP MAAT! MEI SPECIALS KLEURENSCANNER AVR 8000/CL 24 bits kleur Inclusief Photoshop Full Edition 400 dpi opti 4.995, RBOOK 170 4/80 Inclusief ae PowerModem en GRATIS draagtas ae nu 8.995,- MACINTOSH CLASSIC 11 4/40 Adviesprijs 11.415,- 2.695,- 2 maal zo snel als Macintosh Classic Inclusief GRATIS draagtas (mew) APPLE CD SPELER Inclusief Adobe Premiere en twee GRATIS CD's 1.295,- A3-PRINTER DataProducts printer, Postscript Level 2 15 ppm A4, 8 ppm A3 16.950,- Met A3 en Ad papierbak 400x400 en 300x300 dpi [wuwoet TEKENTABLET Calcomp Ad di Inclusief Letraset aan tewev. 995,- 2.595,- @ 040-631136 Pax: 040-839280 (Prijzen gelden excl. BTW en verzendkosten. Geldig tot 31 mei 1992.) a De Appleboom bloeit Het gaat goed in de Apple-gaard. De omzet over het tweede kwar- taal van fiscaal 1991 bedraagt $1,716 miljard. Dat is een stijging van 7,4% in vergelijking met de $1,598 miljard van het tweede kwartaal van vorig jaar. De netto winst bedraagt $135,1 miljoen en dat is 4 miljoen meer dan in het tweede kwartaal van 1991. Terecht is het bedrijf er trots op dat er winst gemaakt wordt in een tijd, die vanwege zorgelijke economi- sche omstandigheden en de reu- ring aan het computer-industriéle front, bepaald niet makkelijk ge- noemd kan worden. De winst per aandeel is in het tweede kwartaal van het boekjaar 1992 $1,09, een toename van 2%, De bruto marge bedraagt 44% van de omzet. In het tweede kwartaal van 1991 was dit 48,89%. Interna- tionale omzetten bedragen 51% van het totaal, terwijl dat vorig jaar 52% was. Het succes van Apple is niet op de laatste plaats te danken aan de populariteit van de low-end pro- dukten en de 200.000 PowerBooks die in recordtijd werden weggezet Apple spreekt de verwachting uit dat, met de verbreding van de low-end reeks, de omzet zal blij- ven groeien. Het bedrijf heeft im- mers besloten om koste wat het kost het marktaandeel te vergro- ten. Naar het zich laat aanzien lukt dat. Maxcom is blij met de MOST 3,5"Optical es maanden geleden intro- duceerde Maxcom de RMD-5200-S, een 256 Mb 3,5 inch wisbare optische disk- drive. Deze snelle optische Hd (ge- middelde zoektijd 35 millisecon- de) haalt éen leessnelheid van 820 tot 1200 Kb per seconde. De drive verwerkt MOST 256 Mb schijven maar ook de ISO/ANSI standaard 128 Mb schijven, waar ook IBM's 3,5" drives mee werken, De RMD- 5200-5 schijven hebben een SCSI aansluiting en u krijgt er een jaar garantie op, danwel 30,000 be- drijfsuren. Maxcom dat MOST importeert houdt zich vooral bezig op het gebied van Amerikaanse compu- ter componenten en data-opslag voorzieningen. Meer informatie; Maxcom Leusden, Tel: 033 - 951220. Se QuarkXPress 3.0 converteren naar 3.1 Er blijkt een bug te zit- ten in de nieuwe ver- sie van QuarkXpress 3.1, De automatische afbreekrou- tines in een document dat opge- maakt is in 3.0 worden niet goed overgenomen na conversie naar 3.1. Voorlopig is er weinig aan te doen, al wordt er aan een oplos- sing gewerkt. Voorlopig zult u het eer “io met de volgende noodoplossing moeten doen: Allereerst; zorg al- tijd voor een goede backup, voor- dat u gaat converteren, Vervol- gens: > Zet het'XPress voorkeuren’ be- stand uit de XPress 3.1 map. > Plaats het ‘XPress Data file’ van XPress 3.0 in de map van XPress 3:1, > Start XPress 3.1 op. U krijgt dan een melding dat er een XPress Voorkeuren wordt aangemaakt. > Open het 3.0 document. U ziet nu dat de afbrekingen afwijken ten opzichte van het oorspronkelijke document. » Zet nu in het ‘Beeld’ menu de weergave op ‘Schets”. > Maak daarna een nieuw docu- ment met hetzelfde pagina-for- maat en zet ook hiervan de weer- gave op ‘Schets”. > Sleep nu de pagina’s van het geopende 3.0 document naar het nieuwe document. > Zorg er voor dat de A&U’s van het nieuwe document gelijk zijn aan de A&U's van het 3.0 docu- ment, Wanneer deze gelijk zijn ziet u dat de afbrekingen van het nieuwe document gelijk zijn aan de afbrfekingen van het oude 3.0 document. » Bewaar het nieuwe document. Als het gaat om DeskTop Publishing, Electronic Pre-Press of creatief-grafische toepassingen bent u er niet met-de aanschaf van louter een computer en een programma. Daar komt meer bij kijken. Immers, de grafische vakdisciplines versmelten én u moet zich afyragen wattuwehdan niet.in huis wilt halen (of inmiddels heeft staan). Neem bijvoorbeeld het kleurentraject. Kleur is momenteel de, trend, maar wees nou eerlijk, ooit een fatsoenlijke Macintosh kleurenlitho op formaat wf gezien?.En hoe lang deed ‘ie erover?, y Wanneer u kennis maakt met WysiWyg AppleComputer_ en met onze nieuwsbrief get info, dan laten wij u de mogelijkheden én het resultaat van een goed "getuned" systeem zien, Maar omdat de gebruiker nog altijd centraal staat informeren wij u Apple reseller kunnen bieden. Wysiwyg bv Postbus 430 i 2900 AK Capelle aan den Ijssel Telefoon: 010 - 458 56. 99° Telefax: 010 - 458 08 18 What You See Is What You Get rey > Applemoes EXTRA MWwacitTkil Als u nou zonder problemen 20 Mac’s in een PC-netwerk wilt laten draaien, begin daar dan niet az Apple Centre MacGroup Breda, Takkebijsters 1b, 4817 BL Breda, tel. 076-711655 # Apple Centre MacGroup Groningen, Paterswoldseweg 1392, 9727 BE Groningen, tel. 050-272352 Ap 4 onder de MacGroup in te schakelen. De oudste én de grootste Apple-dealer van Nederland. ac ntre MacGroup Leiderdorp, Elisabethhof 23,2353 EW Leiderdorp, tel. 071-899257 # Apple Centre MacGroup Utrecht, Europalaan 302, 3526 KS Utrecht, tel, 030-894858. Group ZOVEEL MOGELIJK FUNKTIES VOOR ZOVEEL MOGELIJK MODULEN M door Horst Grossmann vertaling Henk Bakker oen bekend werd dat Systeem 7 in staat was* tot intelligente communicatie tussen ver- schillende programma’s was het voor de deskundigen meteen duidelijk waar de toe- komst voor de Macintosh lag; kleine, zeer gespecialiseerde programma’s die voor de uitwisseling van gegevens gebruik maken van de IAC (Inter Application Communication). Daar- mee werd meteen het einde aangekondigd van de program- ma’s met een breed spectrum van funkties, Meteen al presenteerden zich tijdens de MacWorld ten- toonstelling van 1991 in Boston drie nieuwe leden van de familie; BeagleWorks van Beagle Brothers, ClarisWorks van Claris en Great Works van Symantec. Dat liet de gevestigde concurrentie bepaald niet koud met het gevolg dat RagTime Classic met HandiWorks nieuw leven kreeg ingeblazen en Microsoft voelde zich geroepen om Works eens stevig op te poetsen. Ook RagTime is met versie 3.1 nog niet op het ver- eiste niveau en een volgende update zal het korter bij Sys- teem 7 moeten brengen. NIEUWKOMERS Achter die nieuwe bloei mogen we rustig economische mo- tieven veronderstellen. Wie zich thans eindelijk een Mac in de vriendelijke prijsklasse veroorloven kan is er niet bij ge- baat als hij datgene wat hij geinvesteerd heeft in hardware Systeem 7 werd aangeduid als het einde van de geintegreerde pakketten. Verschillende merken programma’s konden immers met elkaar samenwerken alsof ze uit één stal kwamen. De integratie dankzij Systeem 7 blijft echter achter bij de verwachtingen en we worden overspoeld door een lawine van ‘Works‘en. Tijd voor het grote vergelijk. ook nog een keer uit moet geven aan adequate software. Daarmee is dan ook meteen de doelgroep aangeduid; de hui- dige en toekomstige bezitters van Classic's, LC’s en PowerBooks. Geintegreerde pakketten zijn ook zeer geschikt voor systemen met een gering werkgeheugen en een kleinere opslagcapaciteit. In weerwil van de opgetogen persmedede- lingen waren zelfs voor deze test nog niet alle pakketten in hun definitieve vorm beschikbaar. Beagle- en HandiWorks bevonden zich nog in een, weliswaar redelijk stabiel, Beta- stadium, een goed op System 7 draaiende versie van RagTime was nog niet beschikbaar en Microsoft heeft dan weliswaar besloten met een 3.0 versie van Works uit te komen, maar de levering daarvan laat nog op zich wachten. Het klassieke geintegreerde programma best